Twoja wyszukiwarka

JOANNA NURKOWSKA
BIOCHEMICZNA RÓWNOŚĆ PŁCI
Wiedza i Życie nr 2/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 2/1996

Brzmi to paradoksalnie, ale takie są fakty - ciąża upodabnia kobietę domężczyzny, w każdym razie pod względem biochemicznym. Naukowcy z NationalCancer Institute odkryli ostatnio, że po ciąży w organizmie kobiety zmieniasię trwale aktywność jednego z ważnych enzymów. Stwierdzenie to niewątpliwieprzyczyni się do zmiany sposobu podawania leków kobietom, a przedtem zmusiświat lekarski do ponownego zaprojektowania badań klinicznych z ich udziałem.

Odkrycia dokonano przypadkowo podczas prac nad cytochromem P4501A2 - białkiemnależącym do dużej rodziny enzymów rozkładających toksyczne związki. Biochemicysprawdzali, jak szybko organizm człowieka metabolizuje kofeinę. Zazwyczajw tego rodzaju testach uczestniczą ludzie młodzi, a więc większość zgłaszającychsię dziewcząt nigdy jeszcze nie rodziła. Tym razem zdarzyło się jednakinaczej - matki stanowiły duży procent badanej grupy ochotniczek.

Wynik testów zaskoczył badaczy. Okazało się, że na rozłożenie kofeiny organizmkobiety, która nigdy nie była w ciąży, potrzebował 30% więcej czasu niżtej, która doświadczyła tego stanu. Naukowcy wiedzieli już wcześniej, żepodczas ciąży aktywność tego enzymu jest niska. To dlatego niektóre ciężarnepo wypiciu kawy odczuwają nieprzyjemne drżenia i przynajmniej na jakiśzrywają z tym miłym nałogiem. Znany wcześniej był także fakt istnieniawysokiego poziomu aktywności tego cytochromu w organizmach mężczyzn. Nieprzypuszczano jednak, że po ciąży u kobiet osiąga on podobne wartości.

Badacze sądzą, że omawiane przemiany metaboliczne są rezultatem ogólnejrestrukturalizacji organizmu kobiety w czasie ciąży, w tym jej układu hormonalnego.Oczywiście nie znane są jeszcze szczegóły tego procesu, nikt też nie potrafiodpowiedzieć na pytanie, dlaczego enzymy rozkładające toksyny w organizmiekobiet, które nie rodziły, są mniej aktywne.

Odkrycie to niesie ze sobą ważne implikacje praktyczne, dotyczące choćbysposobu ordynowania leków. I tak na przykład teofilina, jeden ze specyfikówzażywanych przez astmatyków, jest metabolizowana także przy udziale wspomnianegocytochromu. Prawdopodobnie organizm kobiety, która była kiedyś w ciąży,rozłoży go szybciej, co oznacza, że powinna ona stosować ten lek w wyższychdawkach.

Odkrycie amerykańskich naukowców każe również zweryfikować sposób wyboruochotników do testów klinicznych. Rzuca także dość interesujące światłona rozważania dotyczące rozwoju nowotworów. Cytochrom P450 metabolizujewiele związków sprzyjających rakowaceniu komórek, m. in. estrogeny, obwinianeo raka piersi, heterocykliczne aminy - wiązane z nowotworem okrężnicy,czy aminy aromatyczne - przyczyniające się do powstawania raka pęcherza.Jest wysoce prawdopodobne, że indywidualne zróżnicowanie aktywności cytochromuP450 pozwoli wskazać osoby szczególnie narażone na te groźne choroby.

"New Scientist" 2000/1995