Twoja wyszukiwarka

ALEKSY BARTNIK
FTP
Wiedza i Życie nr 3/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 3/1996

FTP jest najpopularniejszą (po poczcie elektronicznej) usługą w Internecie- to podstawowy sposób przesyłania informacji (plików) po sieci. Na całym świecie istnieje tysiące miejsc (tzw. ftp sites), skąd można pobierać najróżniejsze informacje - programy, obrazy, teksty itp., stając się ich posiadaczami. Można w ten sposób zdobyć ciekawe zdjęcia, np. kosmiczne i astronautyczne z NASA, i teksty, np. Biblię po angielsku, czy też wybrane sonety Szekspira, a także całą plejadę interesujących programów, gier itp. Jednak nie wszystko- tylko te informacje, do których mamy bezpłatny dostęp. Wynika stąd, że da się ściągnąć, dajmy na to, pełny tekst O pochodzeniu gatunków C. Darwina, lecz nie ostatnią powieść sensacyjną, gdyż pozbawiłoby to jej autora należnych mu tantiem.

Tak samo jest z oprogramowaniem: w Internecie są dostępne tylko programy bezpłatne, napisane w ośrodkach naukowych lub przez zapalonych amatorów, wersje demonstracyjne programów handlowych i tzw. programy shareware. Ten typ oprogramowania jest udostępniany bezpłatnie w pełnej wersji, a jego autor prosi zadowolonych użytkowników o przesłanie symbolicznej zapłaty. Kupujemy w ten sposób spokój naszego sumienia, dostęp do przyszłych ulepszeń programu oraz pewność, że tak zachęcony autor będzie doskonalił swoje dzieło. Programy dostępne w Internecie są bardzo ciekawe; znaleźć wśród nich można takie, które ilustrują różne aspekty nauki oraz dużo gier edukacyjnych.

Posługiwanie się programem ftp wymaga wykonania następujących kroków:

  • zalogowanie się do naszego systemu (patrz: E-mail, "WiŻ" nr 1/1996),

  • połączenie się z odpowiednim adresem serwera plików (tzw. ftp host),

  • przeglądanie katalogów i plików tam zawartych,

  • ściągnięcie interesujących nas plików,

  • wyjście z programu ftp.

Najpierw zapoznajmy się ze sposobem przechowywania informacji w systemie Unix. Wszelkie dane, programy itp. mają postać plików, a każdy z nich ma swoją nazwę. Składa się ona z dwu członów oddzielonych kropką: pierwszy jest nazwą zasadniczą i w systemie Unix może mieć dowolną długość, drugi- to tzw. rozszerzenie, czyli trójznakowy skrót informujący o typie pliku. System ten jest podobny do używanego w MS-DOS, z tym, że Unix rozróżnia duże i małe litery. Pliki są na ogół trzymane w oddzielnych działach, zwanych katalogami, a każdy katalog może mieć podkatalogi.

Przejście z katalogu do kolejnego podkatalogu robimy poleceniem cd z nazwą podkatalogu (polecenia wydawane przez nas są w tekście wytłuszczone, a ? oznacza "Enter")

$ cd nazwa?

Zakładam, że znak zachęty systemu to $. Z podkatalogu wychodzimy "do góry",pisząc:

$ cd..?

W każdej chwili możemy sprawdzić, gdzie jesteśmy, pisząc:

$ pwd?

W ramach danego podkatalogu (lub katalogu) możemy obejrzeć listę plików w nim zawartych za pomocą polecenia ls lub, gdy chcemy pełniejszych danych o plikach, ls -l. Polecenie to daje dużo szczegółowych informacji o pliku: na pierwszym miejscu stoi seria liter; najważniejsza jest pierwsza: d lub l oznacza, że chodzi nie o plik, lecz o podkatalog. Dla znających MS-DOSwarto dodać, że ls -l jest odpowiednikiem polecenia dir i można stosować tę samą składnię, aby oglądać wybrane pliki, np. polecenie

$ ls -l a*.gif?

pokaże wszystkie pliki o nazwach zaczynających się na a i mających rozszerzeniegif.

Oto przykład jak ściągnąć do komputera firmy, dzięki której mamy dostęp do Interentu, program umożliwiający szybkie oglądanie obrazów (np. pogody nad Europą) kodowanych w standardach gif i jpeg. Wiem, że program ten nazywa się QPEG i znaleźć go można w komputerze Uniwersytetu Fińskiego, a właściwie w jego składnicy programów pod adresem: ftp.funet.fi. Po zalogowaniu się w naszym internetowym komputerze piszemy:

ftp ftp.funet.fi?

Gdy połączenie dojdzie do skutku, na ekranie pojawi się:

Connected to nic.funet.fi.

220-Hello UNKNOWN at albert5.fuw.edu.pl,

220-

220-Welcome to the FUNET archive, Please login as `anonymous'

with

220-your E-mail address as the password to access the archive.

220-See the README file for more information about this archive.

220-

220- All anonymous transfers are logged with your host name and whatever you

220- entered for the password. If you don't like this policy, disconnect now!

220-nic.funet.fi FTP server (Version 4.1412 problems@ftp.funet.fi)

ready.

220-There are 15 (max 111) archive users in your class at the moment.

220-Assuming 'login anonymous', other userids do vary.)

220-Local time is Tue Jan 2 00:56:02 1996 EET

220-

220 You can do "get README" even without logging in!

Name (ftp.funet.fi:bartnik):

Jako nazwę wpisujemy anonymous.

331 Guest login ok, give your E-mail address for password.

Password:

Jako password podajemy nasz pełny adres internetowy

230-Guest `bartnik@fuw.edu.pl' login ok.

230-

230- Finnish University and Research network FUNET

230- Archive FTP.FUNET.FI

230-

230-Most important file name suffixes are described at

README.FILETYPES

230-News about this system can be looked at README.NEWS

230-

230-Were are experiencing some FDDI problems, a new card will be

230-replaced 1995-12-22 0600-0700 UTC. If problems still appear

230-you may have to wait bit during the holidays to get the

system booted

230-Have a merry and peacefull Christmas and New Year

230-Welcome, you are 16th archive user in your class (max 111).

230-Your class is named: NORDUnet(SE, DK, NO, IS)

230-There are 110 users in all classes (max 590)

230-Your data-transfer rate has no limitations.

230-Local time is Tue Jan 2 00:56:29 1996 EET

230-

230-We have special access features, see file README

230- It was last updated Thu Nov 16 08:52:02 1995 - 46.7 days ago

230

Widać, że zalano nas różnymi informacjami. Najważniejsze, że pojawił się znak zachęty ftp?; przeglądamy teraz aktualny katalog, pisząc po nim:

ftp? dir?

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for.

lrwxrwxrwx 1 root 31 18 Mar 29 1995 FUNET --? /pub/netinfo/FUNET

-rw-r--r-- 1 mea ftp 27980 Nov 16 08:52 README

-rw-r--r-- 1 root ftp 5421 Sep 21 19:35

README.FILETYPES

-rw-r--r-- 1 mea funstaff 4784 Apr 29 1994

README.IP-REVERSAL

-rw-r--r-- 1 mea ftp 1168 Dec 23 1994 README.NEWS

-rw-r--r-- 1 mea funstaff 5118 Sep 23 20:59 README.UPLOADER

drwxr-xr-x 2 mea staff 8192 Jun 13 1995 bin

lrwxrwxrwx 1 root daemon 11 Mar 21 1995 files --? /pub/files/

drwxrwxr-x 2 root maints 8192 Dec 5 17:48 index

-rw-r--r-- 1 root 31 2374 Jan 1 06:10 levyn.du

-rw-r--r-- 1 root ftp 7547908 Jan 1 04:35 ls-lR.gz

lrwxrwxrwx 1 root funstaff 12 Mar 21 1995 mirrors --? /pub/mirrors

lrwxrwxrwx 1 root 31 8 May 9 1995 org --? /pub/org

drwxr-xr-x 2 root funstaff 8192 Dec 21 20:35 pub

drwxr-xr-x 2 root funstaff 8192 May 15 1995 views

226 Transfer complete.

1053 bytes received in 0.82 seconds (1.3 Kbytes/s)

Pojawiły się liczne katalogi. Zwróćmy uwagę na podkatalog index (tu jest pewnie pełny opis dostępnych programów) i katalog pub (tu pewnie są programy dla szerokiej publiczności). Przechodzimy do tego katalogu:

ftp? cd pub?

i przeglądamy jego zawartość:

ftp? dir?

Katalog ten zawiera bardzo dużo podkatalogów, więc pokażę tylko jego urywek:

250 CWD command successful.

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for.

drwxrwsr-x 21 root cbm-adm 8192 Dec 31 06:24 CBM

drwxrwxr-x 29 root msdos-adm 8192 Jan 1 01:03 msdos

drwxrwsr-x 25 root msx-adm 8192 Dec 31 06:27 msx

.

.

.

drwxrwsr-x 13 oil vms-adm 8192 Dec 31 06:37 vms

drwxrwsr-x 18 msdos1 win-nt-adm 8192 Dec 31 06:37 win-nt

226 Transfer complete.

3114 bytes received in 1.7 seconds (1.8 Kbytes/s)

Zauważam katalog msdos - tu pewnie będą programy dla komputera PC, jakiego używam na co dzień. Przechodzę do tego katalogu:

ftp? cd msdos?

250 CWD command successful.

i znowu przeglądam jego zawartość:

ftp? dir?

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for.

-rw-rw-r-- 1 msdos1 msdos-adm 347 Feb 8 1994 00Index

-rw-rw-r-- 1 msdos1 msdos-adm 4802 Mar 3 1994 00Readme

-rw-rw-r-- 2 msdos1 msdos-adm 175775 Jan 1 01:03 00Index.all

drwxrwsr-x 9 msdos1 msdos-adm 8192 Apr 24 1995 editors

drwxrwsr-x 27 msdos1 msdos-adm 8192 Nov 18 14:06 games

drwxrwsr-x 13 msdos1 msdos-adm 8192 Nov 18 14:08 graphics

.

.

drwxrwsr-x 24 msdos1 msdos-adm 8192 Jun 16 1995 utilities

drwxrwsr-x 35 msdos1 msdos-adm 8192 Nov 23 14:09 windows

226 Transfer complete.

2734 bytes received in 1.5 seconds (1.8 Kbytes/s)

Zwróćmy uwagę na pliki o nawach 00Index i 00Readme. Zawierają one opis podkatalogów lub plików przechowywanych w tym katalogu. Warto je ściągnąć (za chwilę dowiemy się, jak to zrobić) do naszego komputera internetowego, potem do komputera osobistego (o tym, jak to wykonać, pisałem przed dwoma miesiącami) i spokojnie przeczytać. Wtedy, łącząc się ponownie ze składnicą programów, możemy bez błądzenia po omacku trafić na interesujące nas programy. Na razie wejdźmy w podkatalog graphics, tam pewnie trzeba szukać naszegoprogramu:

ftp? cd graphics?

250 CWD command successful.

I znowu obejrzyjmy go:

ftp? dir?

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for.

-rw-rw-r-- 1 msdos1 msdos-adm 169 Feb 26 1994 00Index

drwxrwsr-x 3 msdos1 msdos-adm 8192 Jun 16 1995 gif

drwxrwsr-x 3 msdos1 msdos-adm 8192 Nov 14 09:20 graphics

drwxrwsr-x 3 msdos1 msdos-adm 8192 Mar 3 1994 irit

drwxrwsr-x 3 msdos1 msdos-adm 8192 May 15 1995 vga

226 Transfer complete.

839 bytes received in 0.77 seconds (1.1 Kbytes/s)

Tu znowu są tylko podkatalogi. W każdej chwili możemy sprawdzić, gdzie zaszliśmy, wędrując po składnicy fińskiego komputera. W tym celu piszemy:

ftp? pwd?

257 /pub/msdos/graphics/ is current directory.

Brniemy dalej do kolejnego podkatalogu graphics:

ftp? cd graphics?

250 CWD command successful.

ftp? dir?

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for.

-rw-rw-r-- 1 msdos1 msdos-adm 1070 Feb 11 1994 00Index

.

.

.

-r--r--r-- 2 goodgulf msdos-adm 260981 Mar 21 1993 pv3dv060.zip

-rw-r--r-- 2 msdos1 msdos-adm 280272 Nov 2 1993 qpeg10c.zip

-rw-r--r-- 2 msdos1 msdos-adm 168246 Mar 28 1989 qrt.zip

-rw-r--r-- 2 msdos1 msdos-adm 45550 Dec 18 1992 wpdraw35.zip

-rw-r--r-- 2 msdos1 msdos-adm 244885 Dec 14 1992 yabmp097.zip

226 Transfer complete.

6354 bytes received in 3.8 seconds (1.6 Kbytes/s)

Jest! Zauważam zbiór qpeg10c.zip. To pewnie nasz program "ścieśniony"standardem zip (w przyszłości napiszę o programach służących do takiego pakowania i rozpakowywania plików). FTP potrafi przesyłać pliki na dwa sposoby. Przed transmisją plików znakowych (zawierających teksty) ustawiamy tryb ascii, natomiast ściągając programy i obrazy - tryb binary. Ponieważ zamierzam ściągnąć program, muszę przejść do trybu binarnego:

ftp? bin?

200 Type set to I.

po czym wydaję polecenie przesłania pliku, czyli komendę get wraz z nazwąpliku:

ftp? get qpeg10c.zip?

200 PORT command successful.

150 Opening BINARY mode data connection for

/pub/msdos/graphics/graphics/qpeg10c.zip (280272 bytes).

226 Transfer complete.

local: qpeg10c.zip remote: qpeg10c.zip

W tym miejscu trzeba uzbroić się w cierpliwość: przesyłanie będzie twało parę minut.

280272 bytes received in 1.7e+02 seconds (1.6 Kbytes/s)

Wystarczy teraz pożegnać się:

ftp? quit?

221-Goodbye, and thank you for using the FUNET archive.

221 You transferred 295 KBytes during this session.

A teraz, skoro mamy już dobrą przeglądarkę, ściągnijmy jakiś ciekawy obraz, np. mapę pogody. Znaleźć ją można m. in. w składnicy pod adresem sat.met.ed.ac.uk. Oto jak to zrobiłem:

ftp sat.met.ed.ac.uk?

Connected to altocumulus.met.ed.ac.uk.

220-Welcome to the FTP service running on sat.met.ed.ac.uk.

220-

220-This provides an anonymous ftp service for images from the METEOSAT-4and

220-METEOSAT-3 satellites.

.

.

.

220 altocumulus FTP server (Version wu-2.4(6) Wed Dec 21 19:53:53 GMT 1994) ready.

Name (sat.met.ed.ac.uk:bartnik): anonymous

331 Guest login ok, send your complete e-mail address as password.

Password:

230-

230-You are now connected to sat.met.ed.ac.uk at
the Meteorology Department

230-of Edinburgh University, Scotland.

230-Please send any comments or suggestions
to meteosat@ed.ac.uk

230 Guest login ok, access restrictions apply.

Udało się zalogować. Sprawdźmy co w nim jest:

ftp? dir?

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for /bin/ls.

total 22

drwxr-xr-x 8 root daemon 512 Dec 5 15:47 .

drwxr-xr-x 8 root daemon 512 Dec 5 15:47 ..

-rw-r--r-- 1 root daemon 990 Jul 31 13:30 README

drwxr-xr-x 5 4248 met 512 Jul 31 13:15 animations

lrwxrwxrwx 1 root -1 7 Dec 5 15:47 bin --? usr/bin

drwxr-xr-x 2 root daemon 512 Jul 31 13:37 dev

drwxr-xr-x 2 root daemon 512 Jul 31 13:38 etc

drwxr-xr-x 6 4248 met 512 Jan 15 19:50 images

-rw-r--r-- 1 root daemon 158 Jul 31 14:41 login.anon

drwxr-xr-x 2 root daemon 512 Jul 31 13:13 src

drwxr-xr-x 4 root daemon 512 Jul 31 13:40 usr

226 Transfer complete.

687 bytes received in 1.5 seconds (0.45 Kbytes/s)

Zdjęcia, które mnie interesują, są zapewne w podkatalogu images.

ftp? cd images?

250-Atlantic images are no longer transmitted by Meteosat 5.

250-

250-Please read the file README

250- it was last modified on Wed Apr 5 11:36:26 1995 - 286 days ago

250 CWD command successful.

Sprawdźmy, co tam jest:

ftp? dir?

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for /bin/ls.

total 658

drwxr-xr-x 6 4248 met 512 Jan 15 19:50 .

drwxr-xr-x 8 root daemon 512 Dec 5 15:47 ..

drwxr-xr-x 2 4248 met 512 Jul 31 13:13 Information

-rwxr-xr-x 1 4248 met 2049 Apr 5 1995 README

-rwxr-xr-x 1 4248 met 0 Jan 15 19:49 all_channels.jpg

drwxr-xr-x 5 4248 met 512 Jul 31 13:13 archive

-rwxr-xr-x 1 4248 met 239341 Jan 15 19:49 current.ir.Z

drwxr-xr-x 3 4248 met 512 Oct 13 13:38 gifs

drwxr-xr-x 2 4248 met 1024 Jul 31 13:13 jpeg

226 Transfer complete.

854 bytes received in 1.2 seconds (0.72 Kbytes/s)

Widzę, ża zdjęcia w formacie gif są zapewne w podkatalogu gifs:

ftp? cd gifs?

250-19/5/95.

250-Atlantic images are no longer transmitted by Meteosat 5.

.

.

250 CWD command successful.

ftp? dir?

200 PORT command successful.

150 Opening ASCII mode data connection for /bin/ls.

total 2188

drwxr-xr-x 3 4248 met 512 Oct 13 13:38 .

drwxr-xr-x 6 4248 met 512 Jan 15 19:50 ..

-rwxr-xr-x 1 4248 met 695 Oct 26 1994 README

-rwxr-xr-x 1 4248 met 99064 Jan 15 17:44 eur.vis.gif

-rwxr-xr-x 1 4248 met 69059 Jan 15 19:43 norden.ir.gif

-rwxr-xr-x 1 4248 met 34471 Jan 15 14:24 norden.vis.gif

-rwxr-xr-x 1 4248 met 79275 Jan 15 19:40 uk.ir.gif

-rwxr-xr-x 1 4248 met 27921 Jan 15 14:19 uk.vis.gif

drwxr-xr-x 2 4248 met 512 Jul 31 13:12 vugif

-rwxr-xr-x 1 4248 met 241641 Jan 15 19:44 world.ir.gif

-rwxr-xr-x 1 4248 met 167118 Jan 15 19:43 world.vis.gif

-rwxr-xr-x 1 4248 met 216971 Jan 15 19:45 world.wv.gif

lrwxrwxrwx 1 root -1 12 Dec 5 15:48 worldir.gif -? world.ir.gif

lrwxrwxrwx 1 root -1 13 Dec 5 15:48 worldvis.gif -? world.vis.gif

lrwxrwxrwx 1 root -1 12 Dec 5 15:48 worldwv.gif -? world.wv.gif

226 Transfer complete.

1670 bytes received in 3.4 seconds (0.48 Kbytes/s)

Jest tu wiele plików. Kierując się nazwą - pewnie chodzi o Europę północną- wybieram norden.vis.gif (vis sugeruje visible - tj. w świetle widzialnym), ale przedtem przestawiam transfer na przekaz binarny:

ftp? bin?

200 Type set to I.

ftp? get norden.ir.gif?

200 PORT command successful.

150 Opening BINARY mode data connection for norden.vis.gif (34471 bytes).

226 Transfer complete.

local: norden.vis.gif remote: norden.vis.gif

34471 bytes received in 37 seconds (0.9 Kbytes/s)

ftp? quit?

221 Goodbye.

Zdjęcie jest w mojej skrytce internetowej, ale na wszelki wypadek sprawdzam:

$ ls -l nor*.gif?

-rw-r--r-- 1 bartnik 34471 Jan 16 01:07 norden.vis.gif

Na zakończenie dodajmy, że znak zapytania poinformuje nas o poleceniach w systemie. Jest ich więcej, niż tu podałem, ale mam nadzieję, że na początek to wprowadzenie wystarczy. Czytelników, którzy znają jakieś ciekawe składnice programów, proszę o informację. Dzielmy się takimi wiadomościami ze wszystkimi, by każdy, kto żegluje po Internecie znał porty, do których warto zawinąć.

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
E-mail
JPEG, ZIP, UUE etc...
Jak szukać programów?
Grupy dyskusyjne: Usenet
World Wide Web
Tu warto zajrzeć...
Ta wspaniała, nikomu niepotrzebna wiedza...
WWW-szukamy informacji
IRC-pogawędki w Internecie
Trwa wojna przeglądarek
Pliki i katalogi