Twoja wyszukiwarka

JAROSŁAW WŁODARCZYK
CÓŻ, WIOSNA...
Wiedza i Życie nr 3/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 3/1996

Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w marcu i kwietniu 1996 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają określić, nad jaką częścią horyzontu należy szukać wybranych gwiazdozbiorów: trzeba obrócić mapę w taki sposób, aby oznaczenie kierunku świata, ku któremu jesteśmy zwróceni w danej chwili, znalazło się na dole. Wówczas gwiazdy nad tą częścią horyzontu na mapie odpowiadają gwiazdom wznoszącym się nad rzeczywistym horyzontem. Natomiast w centrum mapy znajdują się gwiazdy świecące na niebie nad naszymi głowami, czyli w zenicie.

W marcu Wenus jako Gwiazda Wieczorna będzie jaśniała długo po zachodzie Słońca, gdyż jej wysokość nad horyzontem w godzinę po zniknięciu naszej gwiazdy z nieboskłonu wyniesie ponad 20o. (Warto przypomnieć, że "godzinę po zachodzie Słońca" oznacza na początku miesiąca kwadrans po godz. 18.00, a pod koniec - godz. 19.00). 1 kwietnia Wenus oddali się na największą odległość 46o od Słońca, a na przełomie kwietnia i maja osiągnie maksymalną jasność -4.5m (czyli - 4.5 wielkości gwiazdowej). Jak w tym czasie będą zmieniały się rozmiary kątowe tarczy planety, jej fazy oraz jasność, przedstawia rysunek. Studiując go, trzeba pamiętać, że nie zostały na nim zachowane proporcje: średnica tarczy Wenus - podana w sekundach kątowych - nie jest widoczna gołym okiem, którego zdolność rozdzielcza zazwyczaj nie przekracza 60ż.

Zaraz po rozpoczęciu się wiosny astronomicznej (20 marca o godz. 9.03 Słońce wstąpi w znak Barana) dojdzie do kilku efektownych koniunkcji z udziałem młodego Księżyca. Najpierw, 22 marca, jego wąski sierp zbliży się do Wenus, 24 marca zaś - w jeszcze mniejszej odległości minie Aldebarana, najjaśniejszą gwiazdę Byka. A na początku kwietnia o godz. 20.10 (już czasu letniego) będziemy mogli podziwiać Wenus w towarzystwie Plejad: znajdzie się ona zaledwie 1o poniżej tej gromadki gwiazd.

Na porannym, marcowym niebie (godzinę przed wschodem Słońca) króluje Jowisz (-2m). W marcu należy także przygotować się do obserwacji pierwszego w tym roku całkowitego zaćmienia Księżyca. Oto bowiem w nocy z 3 na 4 kwietnia w godzinach 1.26-2.53 Srebrny Glob zanurzy się całkowicie w cieniu Ziemi. W maksimum zaćmienia całkowitego, o godz. 2.10, Księżyc będzie można odnaleźć nad południowo-zachodnim horyzontem. Zaćmienie częściowe rozpocznie się o godz. 0.21, gdy tarcza Srebrnego Globu minie południk, zakończy zaś o godz. 3.59, kiedy Księżyc będzie się już chylił ku zachodowi.

FAZY KSIĘŻYCA

Pełnia 5 III 10h23m
Ostatnia kwadra 12 III 18h15m
Nów 19 III 11h45m
Pierwsza kwadra 27 III 02h31m