Twoja wyszukiwarka

SŁAWOMIR KOWALSKI
OSTROŻNIE Z REWELACJAMI
Wiedza i Życie nr 4/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/1996

Około 30 km na północny zachód od Jerozolimy, podczas budowy autostradynr 443, w listopadzie ub.r. robotnicy natrafili na trzy wykute w skalegrobowce. Prace zostały przerwane i badania ratunkowe podjął zespół archeologów,kierowany przez Szymona Riklina.

W trakcie eksploracji okazało się, że grobowce są połączone ze sobą korytarzami,tworząc jeden kompleks, w którym znaleziono 23 kamienne ossuaria. Na dziesięciuz nich odkryto litery pisma hebrajskiego i greckiego, niewątpliwie imionazmarłych. Na jednym z ossuariów zostały odczytane trzy pierwsze litery,jak sądzono, imienia judejskiej dynastii królewskiej Hasmoneuszy. Królowiez tej rodziny, rządzący Judeą w dwóch ostatnich wiekach naszej ery, wywodzilisię od braci Machabeuszy, znanych z biblijnych Ksiąg Machabejskich i przekazówJózefa Flawiusza, żydowskiego historyka żyjącego w I wieku n.e. W II wiekup.n.e. bracia ci przewodzili kolejno powstaniu przeciwko władzy AntiochaIV, króla z macedońskiej dynastii Seleucydów, która przejęła panowaniena Bliskim Wschodzie po śmierci Aleksandra Macedońskiego.


Jedno z 23 odkrytych pod Jerozolimą ossuariów, kamiennych skrzynek nakości

Pomimo hipotetycznej rekonstrukcji imienia królewskiego, badacze ogłosili,że grobowce są miejscem pochówku Hasmoneuszy. To rewelacyjne odkrycie wzbudziłowiele emocji nie tylko w Izraelu. Obecnie naukowcy wycofali się z tej kontrowersyjnejinterpretacji odkrytego napisu i przyjmuje się, że odczytane trzy literysą raczej częścią imienia Hanna. Inne imiona na ossuariach były bardziejpopularne, na przykład Szymon czy Sara. Na podstawie znalezisk grobowcedatowane są na przełom er.

Jak widać, do tak rewelacyjnych odkryć archeologicznych należy podchodzićz dużą ostrożnością. W 1995 roku słyszeliśmy już o równie sensacyjnym odkryciugrobowca Aleksandra Wielkiego w Oazie Siwa w Egipcie (patrz: Rok obfitości,"WiŻ" nr 1/1996), które okazało się wielkim nieporozumieniem.

W archeologii tak bywa, że stawia się hipotezy, które mogą być nawet błędne,ale nie można zapominać o poprzedzeniu takiej interpretacji słowem "prawdopodobnie".