Twoja wyszukiwarka

BARBARA PRATZER
WARSZAWSKI TELESKOP W CHILE
Wiedza i Życie nr 7/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 7/1996

W końcu lutego br. zakończona została budowa polskiego teleskopu o średnicy 1.3 m w amerykańskim obserwatorium astronomicznym Las Campanas w Chile. Obserwatorium to, należące do prywatnej fundacji Carnegie Institution of Washington, położone jest około 600 km na północ od Santiago, na wysokości 2400 m n.p.m. na południowym krańcu Pustyni Atacama - miejscu znanym z najlepszego w świecie klimatu do prowadzenia obserwacji astronomicznych (patrz: Oczy Ziemi, "WiŻ" nr 5/1994).

Teleskop został zbudowany całkowicie z funduszy polskich, przyznanych na ten cel przez Komitet Badań Naukowych i Fundację na Rzecz Nauki Polskiej. Inwestycja została zrealizowana przez Fundację Astronomii Polskiej im. Mikołaja Kopernika, która przekazała teleskop Uniwersytetowi Warszawskiemu.

Lokalizacja teleskopu w Obserwatorium Las Campanas jest wynikiem współpracy naukowej astronomów z Obserwatorium Warszawskiego z astronomami amerykańskimi z Carnegie Institution of Washington i Princeton University Observatory. Zgodnie z trójstronną umową zawartą między tymi ośrodkami, Carnegie Institution udostępnia bezpłatnie miejsce pod teleskop oraz - po cenie rzeczywistych kosztów - całą istniejącą infrastrukturę obserwatorium (drogi, energię elektryczną, wodę, środki łączności itp.). Princeton University Observatory uczestniczy w kosztach oprzyrządowania teleskopu; Obserwatorium Warszawskie natomiast pokrywa bieżące koszty utrzymania teleskopu i - zgodnie z powszechnie panującymi zasadami funkcjonowania zagranicznych obserwatoriów w Chile - udostępnia astronomom chilijskim 10% czasu obserwacyjnego.

Posiadanie do wyłącznej dyspozycji nowoczesnego teleskopu średniej wielkości, położonego w tak doskonałych warunkach pogodowych, stanowi przełom w polskiej astronomii obserwacyjnej i zapewnia jej liczące się miejsce w światowych badaniach astronomicznych. Teleskop ten jest największym z istniejących teleskopów polskich i jednym z najnowocześniejszych teleskopów tej klasy na świecie.

Przez najbliższe 10 lat teleskop będzie wykorzystywany (przez większą część roku) do realizacji programu poszukiwania niewidocznej materii, prowadzonego przez grupę astronomów Obserwatorium Warszawskiego (patrz: "Sygnały", "WiŻ" nr 12/1993). Przez pozostałe miesiące możliwa będzie realizacja innych projektów obserwacyjnych, wybieranych drogą konkursu spośród propozycji zgłaszanych przez astronomów z całej Polski.