Twoja wyszukiwarka

MARIA SUPRANOWICZ
KTO WYPIJE?
Wiedza i Życie nr 8/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 8/1996

Parę miesięcy temu Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował ogólnopolskie stowarzyszenie KOMITET 21. Organizacja ta stawia sobie za cel doprowadzenie do takiej sytuacji prawnej, by alkohol w naszym kraju mogły nabywać osoby, które mają co najmniej 21 lat.

Przypomnijmy, że w Polsce mogą kupować lub spożywać alkohol w miejscach publicznych już osoby osiemnastoletnie. Jaki jest stan prawny obowiązujący w tym zakresie w innych krajach europejskich? Granica wieku dla takich osób jest zróżnicowana i waha się od 16 lat w państwach południowej Europy (np. we Włoszech, Portugalii, części Hiszpanii) do 20 lat w Skandynawii (w Islandii, Norwegii i Szwecji - w przypadku wyrobów spirytusowych) oraz 21 lat na Ukrainie.

W USA od połowy lat dziewięćdziesiątych obowiązuje, jako prawo federalne, czyli dotyczące wszystkich stanów, zakaz sprzedaży (i posiadania) napojów alkoholowych osobom poniżej 21 lat. Wprowadzenie tego prawa ma ciekawą historię. Jego głównym motorem były aktywnie działające w USA w latach osiemdziesiątych ruchy społeczne, takie jak Mother Against Drunk Driving (matki przeciw jeździe po pijanemu) oraz Students Against Drunk Driving (uczniowie przeciw jeździe po pijanemu). Podwyższenie granicy wieku, od którego kupowanie napojów alkoholowych jest legalne, zmniejszyło - jak wykazują badania - od 9% do 13% ryzyko nieszczęśliwych wypadków w grupie objętej zakazem sprzedaży oraz liczbę odnotowanych przypadków prowadzenia pojazdów przez nietrzeźwych dziewiętnasto- i dwudziestolatków.

Co na temat podwyższenia granicy wieku nabywania alkoholu myślą Polacy? Na zlecenie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, pod kierunkiem prof. Jerzego Jasińskiego z Instytutu Państwa i Prawa PAN przeprowadzono badania ankietowe na reprezentatywnej próbie 2077 osób w wieku powyżej 15 lat. Pozytywny stosunek do zapisu zakazującego sprzedaży alkoholu osobom poniżej 21 roku życia zadeklarowało 64.4% osób w wieku 15-19 lat, a więc tych, które bezpośrednio odczułyby wprowadzenie tego zakazu. Anonimową ankietę przeprowadzono w domach, nie w szkole, czyli nie było presji nauczycieli lub kolegów. 28.1% nastolatków jest przeciwnych takiej zmianie prawa. Wśród zwolenników podniesienia granicy wieku legalnej sprzedaży napojów alkoholowych do 21 roku życia nieznacznie przeważają kobiety. Nie budzi to zdziwienia: to przecież właśnie one są narażone na agresję oraz przemoc ze strony pijanej młodzieży - tak w domu, jak i na ulicy. Warto tutaj wspomnieć, że wśród młodzieży w ciągu ostatnich kilku lat znacznie wzrosła, niestety, liczba pijących i upijających się dziewcząt.

Czy KOMITET 21 wygra? Być może, ale wcale to nie znaczy, że nowe prawo będzie respektowane. Już teraz 21.5% pytanych osób wiele razy, a 19.2% często było świadkami - w sklepie lub w lokalu gastronomicznym - podania napoju alkoholowego osobie nieletniej.

Alkohol i życie codzienne. Społeczne determinanty picia alkoholu w Polsce, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Biuletyn Informacyjny nr 24/1996.