Twoja wyszukiwarka

JAN STRZELECKI
O SOCJALISTYCZNYM HUMANIŹMIE
Wiedza i Życie nr 9/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 9/1996

WRZESIEŃ 1946 ROKU

Społeczeństwo zamknięte i otwarte są to pojęcia, określające pewne konstrukcje myślowe. Budowa tych konstrukcji opiera się na analizie cech różnych rzeczywistych, historycznie istniejących społeczeństw i na syntezie, ujmującej w zwartą logicznie konsekwentną całość pewne przeciwstawne zespoły tych cech.

W naszym ujęciu społeczństwo otwarte nie miało tylko charakteru logicznej konstrukcji. Było jednocześnie wyrazem dążenia do wzmocnienia w ruchu socjalistycznym kierunku, prowadzącego w stronę otwartego społeczeństwa i typu otwartego człowieka.

(...) Otwarte społeczeństwo przypomina trwały, twórczy zespół wolnych ludzi, złączonych samodzielnie przeżytą i wspólną zarazem postawą wobec życia.

(...) Moralność społeczeństwa otwartego nie jest układem bezosobowych nakazów i zakazów, lecz twórczością w dziedzinie bliskości z tym lub tamtym człowiekiem. Jest twórczym wkładem osobowości, rozwijającym się bez podniet wrogości.

(...) Humanizm socjalistyczny jest postawą dążenia do wartości społeczeństwa otwartego. Stworzenie odpowiedniej podbudowy gospodarczo-społecznej jest oczywiście najpierwszym środkiem.

(...) Można stwarzać już dziś, w warunkach dzisiejszej gospodarki, ośrodki społeczeństwa otwartego, które by oddziaływały na ludzi nie drogą materialnego przymusu lub narzucania zewnętrznych konwencji, lecz przyciągającą siłą powstającego w ich uczestnikach klimatu życia. (...) Podstawowym warunkiem, rzeczywistą podbudową rozwoju tych środków jest zbliżanie się nas samych do typu ludzi otwartych.