Twoja wyszukiwarka

BARBARA PRATZER
BIAŁKOWE PANACEUM
Wiedza i Życie nr 10/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 10/1996

Miliony ludzi na świecie żyje tylko dzięki dializom, zniszczonej nerki nie można bowiem w żaden sposób zregenerować. Ale oto zaświtała dla nich iskierka nadziei - szczurom z poważnym uszkodzeniem tego narządu udało się przywrócić zdrowie, a to za sprawą białka kościotwórczego (OP-1), które próbuje się też wykorzystać do naprawy kości, chrząstki oraz tkanki oka.

Creative Bio-Molecules, firma wytwarzająca białko, ma nadzieję zastosować je z powodzeniem zarówno w ostrej, jak i przewlekłej niewydolności nerek, spowodowanej rozmaitymi przyczynami. Doświadczenie na szczurach zakończyło się pełnym sukcesem - wszystkie zwierzęta leczone OP-1 zostały uratowane, podczas gdy co trzecie z grupy kontrolnej padło. Z organizmu wyleczonych szczurów zniknął nadmiar kreatyniny i mocznika, widoma oznaka uszkodzenia nerki.

Wiadomo, że sprawcą uszkodzeń są komórki odpornościowe, makrofagi, które penetrują kanaliki nerkowe, ale nikt dokładnie nie wie, dlaczego dokonują aktu zniszczenia. Na czym więc polega zbawienne działanie OP-1? Wydaje się, że białko to przeszkadza makrofagom w przyczepianiu się do ścian kanalików, uniemożliwiając im tym samym destrukcyjne działanie. Wypada jednak w tym miejscu zaznaczyć, że nie wszyscy naukowcy wierzą w ochronne działanie OP-1.

Bardziej zaawansowane są prace nad regeneracją kości i chrząstki. Zdaniem Charlesa Cohena z Creative Bio-Molecules nie ma w tym nic tajemniczego, białko kościotwórcze pozwala na regenerację tak różnych tkanek. Wpływa ono bowiem na niezróżnicowane komórki obecne w szpiku - zwane komórkami macierzystymi - niejako instruując je, by dojrzewały jako różne komórki w różnych rodzajach uszkodzonej tkanki. W tej chwili nie widać żadnych przyczyn, które mogłyby przeszkodzić w zregenerowaniu za ich pomocą na przykład wątroby, choć z drugiej strony nikt nie dostarczył dowodu, że istotnie jest to możliwe. I jeszczce jedna bardzo ważna informacja - nic nie wskazuje na to, by OP-1 mogło stymulować rozwój nowotworów.

Jeśli nie wydarzy się nic nieprzewidzianego, pierwsze próby zastosowania OP-1 u ludzi rozpoczną się w ciągu roku.

"New Scientist", 2031/1996