Twoja wyszukiwarka

BOGDAN MIŚ
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
Wiedza i Życie nr 11/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 11/1996

Reguły konkursu

1. Co miesiąc publikujemy dziesięć trudnych erudycyjnych pytań. Każde z nich ma cztery warianty odpowiedzi; tylko jedna z nich jest prawdziwa. Uwaga: odpowiedzi na co najmniej połowę z tych pytań znajdą Państwo (niekoniecznie dosłowne) w poprzednim roczniku "Wiedzy i Życia".

2. Rozwiązanie testu lub dowolnej jego części - znaczy to, że nie trzeba odpowiadać na wszystkie pytania - prosimy przesłać do Redakcji (wyłącznie na kartce pocztowej), zaznaczając właściwą odpowiedź na załączonym kuponie, który należy po wypełnieniu nakleić na kartkę. Jeśli - na przykład - właściwą odpowiedź na pytanie 3 stanowi wariant b, to stawiamy krzyżyk na przecięciu odpowiedniej kolumny (b) i wiersza (3). Na kuponie należy koniecznie podać swoje imię, nazwisko, wiek i dokładny adres.

3. Otrzymawszy taką kartkę niezwłocznie wprowadzimy te dane do komputera redakcyjnego, który będzie sumował (co miesiąc) liczbę poprawnych odpowiedzi każdego uczestnika.

4. Kto pierwszy (może to być kilka osób jednocześnie) osiągnie łącznie 50 punktów, czyli poprawnie odpowie na 50 pytań (każde pytanie może zatem przynieść dokładnie 1 punkt) otrzyma od Redakcji: a) tytuł erudyty I stopnia, potwierdzony stosownym dyplomem; b) prawo do obejrzenia komunikatu o tym na łamach pisma; c) nagrodę, o której w tej chwili możemy tyle tylko powiedzieć, że będzie niespodzianką - a będziemy się starać, by "było się po co schylić".

5. Co miesiąc będziemy ponadto publikowali listę uczestników naszej zabawy, zajmujących w bieżącym rankingu pierwszych 10 miejsc; a więc sława, sława i jeszcze raz sława...

6. Erudyci I stopnia będą mogli w następnej turze konkursu (jeśli, naturalnie, zechcą go Państwo zaakceptować) walczyć o tytuł erudyty II stopnia (i następnych, ale wszystko w swoim czasie...).

A oto nasze kolejne pytania.

PYTANIA KONKURSOWE

1. Wskaż najwcześniejsze wydarzenie z niżej wymienionych; dla utrudnienia nie podajemynazw krajów ani regionów, w których wydarzeniate nastąpiły:

a) zjednoczenie kraju przez Egberta, króla Wessexu;

b) początek panowania Karola I Łysego;

c) wybuch powstania Tomasza Słowianina;

d) śmierć Ludwika Gnuśnego.

2. Ancora imparo (ciągle jeszcze się uczę)- to powiedzenie przypisywane jest:

a) Michałowi Aniołowi;

b) Mussoliniemu;

c) Toricellemu;

d) Galileuszowi.

3. Żył w latach 1834-1903. Zbiór jego listównosi piękny tytuł Szlachetna sztuka robieniasobie wrogów. Nazywał się:

a) Johann Karl Wezel;

b) Christian Wilhelm Snell;

c) Alfred Nossig;

d) James Whistler.

4. Szpilki miernicze to komplet ostro zakończonych z jednego końca drutów, zaopatrzonych z drugiego końca w tzw. koluszko. W skład takiego kompletu wchodzi zazwyczaj...

a) 9 szpilek;

b) 10 szpilek;

c) 11 szpilek;

d) 12 szpilek.

5. Ta ważna stała jest niekiedy nazywana liczbą Nepera. Która z poniższych wypowiedzi o tej liczbie jest nieprawdziwa?

a) Jest to liczba algebraiczna.

b) Jest to liczba większa od 2.

c) Jest to liczba niewymierna.

d) Pierwiastek z tej liczby jest przestępny.

6. 25 sierpnia 1865 roku spadł "z nieba"jedenastofuntowy kamień; najprawdopodobniej pochodził on z Marsa. Nastąpiło to w:

a) w Shergotty w Indiach;

b) w Zagami w dzisiejszej Nigerii;

c) w Padwarninkai na Litwie;

d) w Nakhla w Egipcie.

7. Badacz brytyjski, William MacQuitty, twierdzi, że faraon Ramzes Wielki miał co najmniej...

a) 111 dzieci, w tym 42 córki;

b) 155 dzieci, w tym 38 córek;

c) 178 dzieci, w tym 67 córek;

d) 201 dzieci, w tym 100 córek.

8. W roku 1936 jedno z pism amerykańskichna podstawie analizy ponad 2 mln ankiet, nadesłanych do redakcji przez jej czytelników, przepowiedziało pewne zwycięstwo wyborcze republikaninaA. Landona. Jak wiadomo, w roku tym prezydentem wybrano demokratę F. D. Roosevelta. Pismem,które sporządziło błedną prognozę, był:

a) "Washington Post";

b) "New Yorker";

c) "Reader's Digest";

d) "Literary Digest".

9. Lord Andrew Fletcher of Saltoun zarekomendował Szkotom unię parlamentarną z Anglią w roku...

a) 1699;

b) 1706;

c) 1738;

d) 1789.

10. Gwiazdozbiorem o największej liczbie jasnych gwiazd jest...

a) Byk;

b) Erydan;

c) Herkules;

d) Centaur.

Odpowiedzi do zadań konkursowychz numeru 8/96

1.a - Gabriel Mouton, wikariusz kościoła św. Pawła w Lyonie we Francji, przedstawił w 1670 roku pierwszą propozycję wprowadzenia systemu metrycznego;

2.b - Laureatem dorocznej nagrody Fundacji Nauki Polskiej za rok 1995 w dziedzinie nauk technicznych został prof. Maksymilian Pluta (o czym pisaliśmy w numerze 12/1995);

3.c - 51 Peg, to gwiazda, przypominająca nieco Słońce (o czym pisaliśmy również w ubiegłorocznym numerze 12);

4.a - Pierwszą gazetą - wydawnictwem codziennym, służącym regularnemu rozpowszechnianiu wiadomości - była publikacja pod tytułem "Acta Diurna" (wychodząca w Rzymie od 59 roku p.n.e.);

5.a - Ojciec pierwowzoru Alicji w krainie czarów był leksykografem, dziekanem oksfordzkiego Christ Church;

6.a - Zdaniem uczonego japońskiego, Igarashiego, badanie stężenia radonu w wodzie może być pomocne w przepowiadaniu trzęsień Ziemi (informacja o tym jest w numerze 11 z ubiegłego roku);

7.c - Liposomy to małe pęcherzyki, otoczone błoną tłuszczową;

8.d - Córka Euenosa, rozsądna ukochana Idasa (brata bliźniaka Lynkeusa), która odmówiła zalotom Apollona, miała na imię Marpessa;

9.d - Właściwie jest uszeregowana (pod względem jasności, poczynając od najjaśniejszej) czwórka gwiazd: Rigel, Procjon, Achemar, Betelgeza (informacja o tym jest w numerze 11 z ubiegłego roku);

10.c - Iczetogi, to wysokie damskie obuwie safianowe, haftowane perłami oraz złotem, popularne na dworze rosyjskim w XVI-XVII wieku.

Wyniki konkursu

Po pierwsze, musimy się boleśnie uderzyć w piersi: w poprzednim numerze opublikowaliśmy listę jakoby najlepszych dotychczas uczestników zabawy w "Erudytę"; niestety, lista ta ma zgoła mało wspólnego z prawdą. Rzecz w tym, że zbytnio zaufaliśmy komputerowi - a mówiąc ściślej, zadaliśmy mu pod nieobecność urlopową prowadzącego konkurs redaktora niezbyt precyzyjnie sformułowane pytanie (mniejsza o szczegóły techniczne, choć są one pouczające) i nic dziwnego, że odpowiedź też nie była zbyt mądra. Najmocniej przepraszamy, szczególnie tych z Państwa, którzy spodziewali się już zobaczyć swoje nazwiska na liście laureatów.

Dziś tedy publikujemy - obok: po pierwsze, nazwiska uczestników naszego konkursu (pozwoliliśmy sobie nazwać ich Absolutnymi Zwycięzcami), którzy już przed miesiącem uzyskali po 50 pkt. Po drugie, publikujemy listę osób, które do końca września uzbierały minimum 55 punktów. Ciąg dalszy listy tych, którzy uzyskali minimum 50 punktów - z braku miejsca w następnym numerze; na 1 października osób takich jest 191. Najmłodsza osoba na tej liście liczy sobie wiosen ledwie 14, najstarsza - 72 (szczegółów wieku uczestników, naturalnie, nie opublikujemy - nie wiemy, czy wszyscy by sobie tego życzyli). Przeciętna wieku laureatów wynosi 30.21 roku.

Szczególnie ciepłe słowa kierujemy do znajdujących się na czele tabeli rekordzistów, pana Andrzeja Wilowskiego z Piastowa, oraz państwa Roberta Sikory i Renaty Okarmus z Niepołomnic (nadsyłali rozwiązania na wspólnym kuponie); jak widać, zgromadzili oni w sześciu etapach konkursu aż po 60 punktów, co wydaje się nam wynikiem niebywałym! Sami Państwo zwracali nam przecież wielokrotnie uwagę, że niektóre z pytań są potwornie trudne... Tak więc, zwycięzcami pierwszego etapu "Erudyty" są osoby z pierwszej listy: to one jako pierwsze uzyskały po 50 punktów, one przeto otrzymają od nas elektroniczne kalendarze osobiste oraz bezpłatną prenumeratę naszego pisma na rok następny, dyplomy honorowe, a ponadto komputerowe "Encyklopedie Kosmosu" na płytach CD-ROM ufundowane przez firmę NEXUS z Gdańska, a także "Encyklopedie multimedialne PWN" ufundowane przez Wydawnictwo Naukowe PWN i po 5 płyt kompaktowych z wartościową muzyką. Oczywiście nagroda dla pary jest jedna. Wszyscy pozostali otrzymają dyplomy i obejrzą swoje nazwiska na naszych łamach.

Nasz konkurs trwa dalej. Niestety, kolejni zdobywcy 50 punktów dostrzegą już tylko swoje nazwiska w druku i otrzymają dyplomy; kolejna porcja nagród jest przewidziana dla osób, które jako pierwsze przekroczą granicę 100 punktów...

Absolutni Zwycięzcy

Piotr Gregorius, Opole
Stanisław May, Warszawa
Renata Okarmus i Robert Sikora, Niepołomice
Andrzej Wilowski, Piastów,

Lista laureatów "Erudyty" część 1

Robert Sikora, Niepołomice, 60,
Renata Okarmus, Niepołomice, 60,
Andrzej Wilowski, Piastów, 60,
Krzysztof Chrzanowski, Kielce, 59,
Piotr Sulikowski, Szczecin, 59,
Michał Ciecierski, Łomża, 58,
Marian Olszewski, Warszawa, 58,
Jan Poniatowski, Radom, 58,
Edward Ciechanowicz, Biała Podlaska, 57,
Adam Cieślar, Wisła, 57,
Justyna Doniec, Łódź, 57,
Krzysztof Dyszy, Mierzęcice, 57,
Barbara Holicz, Świdnica, 57,
Artur Janczewski, Warszawa, 57,
Marcin Jaworski, Katowice, 57,
Bolesław Leśko, Biała Podlaska, 57,
Edward Wołoszyn, Rudnik n/Sanem, 57,
Łukasz Woźniak, Kraków, 57,
Piotr Budkiewicz, Warszawa, 56,
Marek Huk, Stargard Szcz., 56,
Marek Idec, Piła, 56,
Ireneusz Jakóbik, Szczecin, 56,
Mirosław Kłyś, Sosnowiec, 56,
Marcin Lipski, Wołomin, 56,
Anna Magdziarz, Jastrzębie Zdrój, 56,
Dominika Nowak, Lublin, 56,
Bartosz Pleban, Katowice, 56,
Przemysław Płaskowicki, Szczecin, 56,
Michał Politowski, Olsztyn, 56,
Igor Soszyński, Kazuń Nowy, 56,
Paweł Bartoszek, Kraków, 55,
Jan Choma, Biłgoraj, 55,
Krzysztof Czyż, Puławy, 55,
Artur Drzewieck, Kraków, 55,
Zbigniew Dusza, Zawadzkie, 55,
Cezary Faliński, Koszalin, 55,
Dagmara Góralska, Poniatowa, 55,
Jerzy Hankiewicz, Radom, 55,
Marcin Hankiewicz, Radom, 55,
Krzysztof Hapka, Czerniejewo, 55,
Dorota Kokoszka, Sosnowiec, 55,
Marcin Janiak, Łódź, 55,
Lesław Jaśkiewicz, Jelenia Góra, 55,
Grzegorz Makulec, Cieszyn, 55,
Piotr Piekarz, Gdańsk-Oliwa, 55,
Adam Podenkiewicz, Wrocław, 55,
Renata Tysarczyk, Częstochowa, 55,
Leszek Wulnikowski, Stargard Gdański, 55,
Lech Zaciura, Biała Podlaska, 55,

Połączenia z innymi odcinkami konkursu:
numer 4/1996
numer 5/1996
numer 6/1996
numer 7/1996
numer 8/1996
numer 9/1996
numer 10/1996
numer 12/1996