Twoja wyszukiwarka

ALEKSY BARTNIK
PLIKI I KATALOGI
Wiedza i Życie nr 11/1996
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 11/1996

Dłuższe używanie konta prowadzi do tego, że zbierze się nam na dysku komputera dużo plików, a nie wszystkie są przecież potrzebne. W celu utrzymania minimum porządku musimy zapoznać się z paroma poleceniami systemu Unix, które pozwolą nam te pliki przeglądać i ewentualnie usuwać.

Pliki w tym systemie operacyjnym są zgrupowane w strukturę hierarchiczną, podobną zresztą do tej dobrze znanej z DOS-u: katalogi zawierają pliki lub podkatalogi. Pełna nazwa pliku składa się z ciągu nazw katalogów oddzielonych znakiem / (proszę zwrócić uwagę na kierunek tego ukośnika i nie mylić go ze znakiem \) i samej nazwy, na przykład /usr/alek/mbox

Plik boxm jest w katalogu alek, który jest podkatalogiem usr, a ten jest już w głównym katalogu, zwanym po angielsku root (korzeń). Pamiętajmy, że w systemie Unix - inaczej niż w DOS-ie - rozróżniane są duże i małe litery, tak więc pliki Mbox i mbox są na ogół różne! Nazwy plików mogą także mieć rozszerzenia (niekoniecznie tylko trójliterowe!), tj. części oddzielone kropką, np.

ala.jpeg

Każdy z użytkowników ma swój własny katalog; w przykładach załóż, że mój katalog to /usr/alek. Aby się zorientować, w którym akurat katalogu znajdujemy się, wydajemy polecenie pwd i system nam poda pełną nazwę katalogu. W ramach danego katalogu przy odwoływaniu się do jakiegoś pliku nie ma potrzeby podawania jego pełnej nazwy (wraz z tzw. ścieżką dostępu); wystarczy ostatni człon.

Aby przejść do danego katalogu wydajemy polecenie cd (change directory):

cd /usr/alek/teksty

i znajdziemy się w katalogu /usr/alek/teksty. Znajdujący się tu plik /usr/alek/teksty/roz.01 wskazujemy, pisząc po prostu roz.01. Aby przejść do jakiegoś podkatalogu tego katalogu, w którym teraz jesteśmy, także wystarczy podać jego nazwę. Na przykład będąc w katalogu /usr/alek przechodzę do /usr/alek/teksty poleceniem cd teksty

Aby przejść z tego podkatalogu do katalogu o rząd wyżej w hierarchii, piszemy:

cd.. usr/

W naszym przykładzie wrócimy z /usr/alek/teksty do /usr/alek

Jeśli zgubimy się w podróżach po plikach, zawsze możemy wrócić do naszego własnego katalogu wydając polecenie cd bez argumentów:

cd

Podkatalogi możemy tworzyć poleceniem mkdir, a puste katalogi usuwać poleceniem rmdir. Jeśli znajdujemy się w katalogu /usr/alek to polecenie

mkdir nowe

tworzy katalog /usr/alek/nowe, a polecenie

rmdir nowe

usuwa go, pod warunkiem, że jest on pusty. Listę plików i podkatalogów uzyskujemy poleceniem ls, które może mieć wiele postaci. Pisząc po prostu

ls

otrzymamy tylko listę nazw plików. Więcej informacji da nam polecenie ls -l. Jeśli plików jest dużo, to polecenie

ls -l more

wyświetli jeden ekran katalogu i będzie czekać na wciśnięcie spacji przed pokazaniem następnej strony. Pliki (tekstowe, rzecz jasna) możemy przeglądać podobnie poleceniem more, na przykład:

more roz.01

Pliki możemy przemianowywać poleceniem mv

mv roz.01 rozdz.01

kopiować poleceniem cp

rozdz.01 wstep

i usuwać poleceniem rm

rm wstep

I to jest absolutne minimum wiedzy o systemie Unix, które pozwoli nam zachować porządek w naszej kolekcji plików...

Ważniejsze polecenia systemu Unix:

pwd - gdzie jestem

cd - przejdź do katalogu

mkdir - utwórz podkatalog

rmdir - usuń pusty podkatalog

ls - lista plików

cp - kopiuj plik

mv - przenieś, przemianuj

rm - usuń

cdn.

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
E-mail
FTP
JPEG, ZIP, UUE etc...
Jak szukać programów?
Grupy dyskusyjne: Usenet
World Wide Web
Tu warto zajrzeć...
Ta wspaniała, nikomu niepotrzebna wiedza...
WWW-szukamy informacji
IRC-pogawędki w Internecie
Trwa wojna przeglądarek