Twoja wyszukiwarka

BOŻENA ZAPAŚNIK
OSADA PIERWSZYCH PASTERZY
Wiedza i Życie nr 2/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 2/1997

Badania archeologiczne na stanowisku Ayakagytma w Uzbekistanie

Fot. Karol Szymczak

Niezwykle rzadko archeologom udaje się odkryć na terenie Azji Środkowej (na ogromnym obszarze od Morza Kaspijskiego po góry Ałtaj) tak bogate i dobrze zachowane ślady osadnictwa sprzed 7 tys. lat jak te, na które natrafiono w ubiegłym roku w kotlinie Ayakagytma w południowo-wschodniej części pustyni Kyzył-Kum.

Nad dużym, słonym jeziorem znajdowała się osada, która zapewne była swego rodzaju centralnym obozowiskiem ówczesnych mieszkańców tych właśnie okolic. Na pewno musiała być zamieszkiwana przez dłuższy czas. Świadczą o tym fragmenty ceramiki i resztki architektury, które tam znaleziono. Na odcinku 7-8 m odkryto rząd słupków z bardzo twardego materiału, rozmieszczonych co 30-35 cm, zagłębionych w ziemię na 25-30 cm. Być może istniał też drugi rząd słupków, a to, że go jeszcze nie znaleziono, wynika wyłącznie ze zbyt małej szerokości wykopów. W tym roku badania będą kontynuowane. Prowadzi je Karol Szymczak z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego przy współpracy Tatiany Greczkiny z Instytutu Archeologii Uzbeckiej Akademii Nauk w Samarkandzie. Badania częściowo sfinansowane zostały przez stowarzyszenie "Wspólnota Polska".

Znalezienie fragmentów architektury jest w tym regionie wręcz ewenementem. Na większości stanowisk archeolodzy znajdują wyłącznie narzędzia kamienne oraz krzemienne.

W Ayakagytmie tych narzędzi również było szczególnie dużo. Poza tym natrafiono na ozdoby - muszle z przewierconymi otworami i paciorki, a także sporo bardzo słabo zachowanych kości zwierząt, głównie koniowatych: kułanów i osłów.