Twoja wyszukiwarka

BARBARA PRATZER BARBARA PRATZER
TAJEMNICE CIAŁA
Wiedza i Życie nr 2/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 2/1997

LUTY 1927 ROKU

(...) Sprawa pochodzenia i przyczyn powstawania kształtów organicznych stanowi odwieczną zagadkę ewolucji, której nikt dotąd rozwiązać nie zdołał.

Wszystko, co otacza organizmy, jest proste i jednolite. Skąd więc wziął się ten skok w przyrodzie, jaka siła spowodowała, że z prostych, elementarnych składników mogło powstać coś tak cudownie złożonego? (...)

Współczesna teorja atomowa wykazała niezbicie istnienie niezmiernie zawiłej budowy wewnętrznej jednolitej napozór materji. Każdy atom jest całym światem, w którym jądro wraz z grupą wirujących dookoła niego elektronów stanowi harmonijny system, niemniej prawidłowy, niż nasz układ słoneczny. (...) Spójrzmy na fotografję tak prostego zjawiska, jak wyładowanie elektryczne. Iskra elektryczna przebiega drogą najmniejszego oporu. Gdyby środowisko, w którem takie wyładowanie zachodzi, istotnie było jednolite, to prąd przeszedłby drogą najkrótszą, dając na kliszy fotograficznej obraz linji prostej. Widzimy jednak, iż w rzeczywistości prąd ulega rozgałęzieniu i że rozgałęzienia jego mają określoną prawidłowość. (...) Dostrzegamy prawidłową ośmiokrotną symetriję, która wykazuje, iż powietrze w różnych kierunkach posiada niejednakowe przewodnictwo elektryczne, oraz że kierunki najlepszego kierownictwa tworzą w niem prawidłowy deseń. Powietrze ma pewien kształt wewnętrzny, uwidoczniony przez iskrę elektryczną. (...)

Zwykła sól kuchenna, krystalizując w skrzepłej żelatynie, wytwarza skomplikowane desenie. (...) Gdy na powierzchni galarety żelatynowej, przepojonej roztworem jakiejś soli, umieścimy kroplę roztworu innej soli, dającej z pierwszą osad, to zachodzi częstokroć ciekawe zjawisko. W miarę rozpływania się kropli, na jej obwodzie powstają coraz to nowe ilości strąconego osadu, ale osad tworzy się w prawidłowych odstępach, dzięki czemu dookoła kropli wytwarza się szereg regularnie ułożonych koncentrycznych pierścieni, znanych pod nazwą pierścieni Lieseganga. (...)

Zaczynamy odgadywać, iż wszystko, co nas otacza, posiada swój zawiły kształt wewnętrzny. Otoczenie jest, być może, czemś niemniej skomplikowanem, niż sam organizm. Dla zrozumienia zaś istoty procesu ewolucyjnego sprawa ta ma zasadnicze znaczenie.