Twoja wyszukiwarka

HANNA DOBROWOLSKA
LOSY WŁADCÓW ZIEMI
Wiedza i Życie nr 2/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 2/1997

LUTY 1967 ROKU

Niegdyś potężni mieszkańcy naszej planety, jedyni władcy tej Ziemi - dzisiaj nieliczne egzemplarze. Jedynie w ludowych pogwarkach żyją jako postrach lub przezwisko. "Zła jak żmija", "przebiegły jak wąż", "chytry jak jaszczurka" - tak obrazowo określamy nieraz swych bliźnich. Oto, co pozostało z potężnych i wielkich po latach wielu.

Były w dziejach Ziemi czasy, gdy znajdowała się ona w niepodzielnym władaniu gadów. (...)

Obok dawno wymarłych grup gadów w erze mezozoicznej żyły także formy należące do rzędów, które przetrwały do naszych czasów. Przodkami gadów ssakokształtnych, z których wywodzi się linia rozwojowa wiodąca ku ssakom, były gady z rzędu kotylozaurów. Dały one początek przodkom gadów zwanych łuskoskórnymi, do których należą jaszczurki i węże.

Także z kotylozaurów bierze początek bardzo interesująca grupa, która w dalszym rozwoju dała początek kierunkowi wiodącemu ku ptakom oraz niesłychanie bogatą i liczną gałąź gadów naczelnych. Do nich należały chyba najbardziej znane ze wszystkich zwierząt kopalnych - dinozaury, latające gady - pterozaury oraz krokodyle.

Ogromna większość, bo aż 12 z 16-tu znanych rzędów gadów wymarła i z końcem ery mezozoicznej zniknęła z powierzchni Ziemi. (...)