Twoja wyszukiwarka

JAROSŁAW WŁODARCZYK
TO BYŁA KOMETA!
Wiedza i Życie nr 6/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 6/1997

Fot. Janusz Wiland

Jeszcze długo będzie się mówiło o wizycie komety Hale-Bopp, i to zarówno w kręgach zawodowych astronomów, jak i zwykłych miłośników nieba gwiaździstego. Jedno jest pewne: od roku 1986, kiedy sondy kosmiczne z bliska przyjrzały się komecie Halleya, doprawdy nie było lepszej okazji do zbadania ewolucji kometarnego jądra. A obserwacje - których wyniki dopiero zaczynają się pojawiać w prasie fachowej - przyniosły wiele ciekawych rezultatów.

Kometę Hale-Bopp obserwowały m.in. dwa orbitalne obserwatoria NASA: Kosmiczny Teleskop Hubble'a i IUE (International Ultraviolet Explorer, czyli instrument przeznaczony do rejestrowania promieniowania ultrafioletowego ciał niebieskich). Analizując wyniki niemal całorocznych badań, zespół pod kierunkiem Harolda Weavera z Johns Hopkins University ustalił kilka bardzo interesujących cech jądra komety.

Ewolucja komy (obłoku gazu oraz pyłu otaczającego jądro) komety Hale-Bopp na zdjęciach wykonanych za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a w latach 1996-1997. Każde ze zdjęć obejmuje kwadratowy obszar o rozmiarach 33 tys. x 33 tys. km

Fot. H. Weaver/NASA

Przede wszystkim określono jego przybliżone rozmiary: wydaje się, że średnica jądra komety Hale-Bopp wynosi 30-40 km. By uzmysłowić sobie, co to znaczy, warto przypomnieć, że wielkość komety, która uderzyła 65 mln lat temu w Ziemię, powodując wyginięcie dinozaurów, ocenia sią na 10-15 km.

Jądro komety Hale-Bopp było podczas zbliżania się do Słońca niezwykle aktywne. Obserwowano wyrzuty materii tak gwałtowne, że w ciągu godziny pyłu ilość uwalnianego z jądra wzrastała nawet ośmiokrotnie. Ku zaskoczeniu astronomów lód wodny sublimował z jądra komety Hale-Bopp w odmiennym tempie niż inne lody (poza wodą znajdują się w nim zamarznięte: dwutlenek węgla, amoniak, metan i cyjanowodór). Oznacza to, że obowiązujący dotychczas model, według którego inne lody są przemieszane z obficiej występującym lodem wodnym, musi zostać zmodyfikowany.