Twoja wyszukiwarka

JAROSŁAW WŁODARCZYK
JOWISZ DETRONIZUJE MARSA
Wiedza i Życie nr 7/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 7/1997

Okrągła mapa przedstawia niebo nad Polską (dla szerokości geograficznej Warszawy) w lipcu i sierpniu 1997 roku o określonych godzinach nocy (dokładne informacje są podane obok mapki). Zaznaczone kierunki świata pomagają ustalić, nad jaką częścią horyzontu należy szukać wybranych gwiazdozbiorów: trzeba obrócić mapę w taki sposób, by oznaczenie kierunku świata, ku któremu jesteśmy zwróceni w danej chwili, znalazło się na dole. Wówczas gwiazdy nad tą częścią horyzontu na mapie odpowiadają gwiazdom wznoszącym się nad rzeczywistym horyzontem. Natomiast w centrum mapy znajdują się gwiazdy świecące na niebie nad naszymi głowami, czyli w zenicie.

Mapa nie zawiera wszystkich gwiazd widocznych gołym okiem, lecz kilkaset najjaśniejszych, do 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m). Gwiazdom towarzyszy wstęga Drogi Mlecznej, której delikatną poświatę można dostrzec z dala od świateł miejskich. Oprócz gwiazd na mapie można także odnaleźć Księżyc, który porusza się w pobliżu ekliptyki (drogi Słońca wśród gwiazd), przebiegającej przez konstelacje zodiaku, oraz planety: jasnego Jowisza (-2.8m), słabszego Urana (6m) i Neptuna (8m) oraz Plutona (14m).

Lipiec i sierpień to miesiące, w których Mars ostatecznie odda władanie nieboskłonem Jowiszowi. Czerwona Planeta będzie widoczna coraz krócej po zachodzie Słońca, coraz niżej nad południowo-zachodnim horyzontem. W nocy z 11 na 12 lipca Mars (0.7m) znajdzie się około godz. 23:00 3o na lewo od Księżyca tuż przed pierwszą kwadrą.

Na początku sierpnia Mars zbliży się do Kłosa (1m), najjaśniejszej gwiazdy Panny: 3 sierpnia planeta znajdzie się 1.5o na północ od gwiazdy. Do pary Mars-Kłos, świecącej już bardzo nisko nad horyzontem po zachodzie Słońca,
9 sierpnia dołączy sierp młodego Księżyca - oby pogoda pozwoliła nam obejrzeć tę piękną koniunkcję.

Jeszcze bliżej zachodniego horyzontu będzie przez cały czas towarzyszyła Marsowi planeta Wenus. Choć bardzo jasna (niemal -4m), stanowić będzie bardzo trudny obiekt do obserwacji.

Z całą pewnością najefektowniejszym obiektem letniego nieba będzie Jowisz, który 9 sierpnia znajdzie się w opozycji, wschodząc zaraz po zachodzie Słońca i zachodząc dopiero tuż przed jego wschodem. W tych dniach blask planety osiągnie swą maksymalną wielkość -2.8m.

Nieco wcześniej, 21 lipca pełna tarcza Srebrnego Globu znajdzie się 7o na zachód od Jowisza. Tego samego dnia dojdzie do opozycji Neptuna (7.8m), który wraz z Uranem (opozycja: 29 lipca) będzie świecił na niebie niedaleko Jowisza. W pobliżu opozycji warto spróbować dostrzec Urana gołym okiem, gdyż jasność planety wzrośnie aż do 5.7m. Miejsce obserwacji trzeba jednak wybrać daleko poza miejskimi światłami. Należy też wyposażyć się w dokładniejszą mapę obszarów granicznych gwiazdozbiorów Koziorożca i Strzelca - doskonale do tego celu nadaje się wydany niedawno Atlas nieba gwiaździstego Adama i Jerzego Dobrzyckich.

A na porannym letnim niebie, znacznie wyżej od Jowisza, będzie jaśniał Saturn (0.5m), który 25 lipca spotka się z Księżycem tuż po ostatniej kwadrze: planeta z pierścieniami znajdzie się 3o od tarczy Srebrnego Globu.

FAZY KSIĘŻYCA

Nów 4 VII 20h40m
Pierwsza kwadra 12 VII 23h44m
Pełnia 20 VII 05h20m
Ostatnia kwadra 26 VII 20h28m