Twoja wyszukiwarka

JOANNA NURKOWSKA
SKLONUJEMY DINOZAURA?
Wiedza i Życie nr 9/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 9/1997

Ryc. Karol Sabath

Rewelacyjne dokonania embriologów (sklonowanie owcy) i biologów molekularnych (współczesne metody inżynierii genetycznej itp.) pozwalają coraz śmielej snuć marzenia rodem z powieści science fiction, takie choćby jak ożywienie dinozaurów. Jak dotychczas nie dysponujemy "przepisem" na takiego wymarłego gada - nikt jeszcze nie odkrył zachowanego dinozaurzego DNA. W czerwcu grupa naukowców z Montany doniosła jednak o kroku w tym kierunku - z niezwykle dobrze zachowanych kości tyranozaura wyekstrahowano białka, związki hemowe i prawdopodobnie kwasy nukleinowe.

Sam fakt, że białko takie mogło dotrwać do naszych czasów, byłby niemałą sensacją, ale jeszcze większe emocje przyniosłaby zapewne jego analiza. Powinna rzucić nieco światła na mroki metabolizmu i ewolucji tych tajemniczych olbrzymów: białko takie, jak hemoglobina, pozwoli rozstrzygnąć, czy były zmienno-, czy stałocieplne, natomiast analiza sekwencji DNA i struktury białek - określić ewolucyjne związki między gatunkami.

Do poszukiwań tych cząsteczek Mary Schweitzer z Montana State University zainspirował pewien niezwykle dobrze zachowany szkielet tego kredowego drapieżcy. Niektóre jego fragmenty nie miały mineralnych wypełnień i trudno je było odróżnić od współczesnych kości. Gęsta zewnętrzna masa kostna nie dopuściła do przesiąkania wody i ograniczyła fosylizację wnętrza kości. Materiał ten poddano badaniom z zastosowaniem wysokoczułej chromatografii cieczowej, która to metoda ujawniła obecność w kości materiału organicznego, co sugeruje zachowanie się w próbce białek i kwasów nukleinowych. Jak dotąd nie udało się jednak wykryć obecności DNA - metoda amplifikacji materiału genetycznego nic nie wykazała, być może przetrwały zbyt krótkie jego fragmenty.

W tym czasie patolog analizujący inny fragment kości dopatrzył się w nim czerwonych krwinek. Kolejne testy potwierdziły obecność hemu w próbce (związku wiążącego tlen). Szczury, którym zaszczepiono ekstrakt z próbki, wytworzyły przeciwciała wiążące się z hemoglobiną ptasią i ssaczą, co silnie podsyca nadzieje naukowców z Montany. Wielu sceptyków studzi jednak ich zapał przypominając, że istnieją minerały o budowie podobnej do czerwonego barwnika krwi. Może tym razem nie będą mieli jednak racji?

"New Scientist", 2087/1997

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
(05/97) SUKCES W OWCZEJ SKÓRZE