Twoja wyszukiwarka

MARZENNA NOWAKOWSKA
MAŁPA POTRAFI
Wiedza i Życie nr 11/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 11/1997

Fot. Tim Knight, Amsterdam, Internet

Wygląda na to, że coraz mniej różni nas od zwierząt. Wiemy już, że inni przedstawiciele naczelnych używają narzędzi, stosują rośliny jako środki lecznicze i prawdopodobnie posługują się jakąś formą języka. Obecnie amerykańscy badacze z National Institutes of Health Animal Center w Maryland odkryli, że trzymane w niewoli małpy uprawiają coś na kształt "sztuki".

Gregory Westergaard i Stephen Suomi obserwowali 10 trzymanych w niewoli małp, należących do jednego z gatunku kapucynek (Cebus apella), którym dali do dyspozycji bryłki gliny, kamyki, farby temperowe i liście. Okazało się, że małpy przez prawie pół godziny starannie i ze skupieniem ugniatały glinę i lepiły z niej różne kształty, które malowały farbami i zdobiły liśćmi.

Gdyby spróbować określić poziom rozwoju psychiki kapucynek, można by go porównać do umysłu dziecka między 18 a 24 miesiącem życia. Tak samo jak dziecko w tym wieku, kapucynki, gdy tylko kończyły swoje "dzieła", traciły zainteresowanie nimi i porzucały zabawę. Okazało się też, że, podobnie jak dzieci, również niektóre kapucynki wykazywały większe skłonności "artystyczne" niż ich towarzysze, przekładając ugniatanie i zdobienie gliny nad posiłek, zabawę innymi przedmiotami czy igraszki z innymi małpami.

Badacze twierdzą, że to niewola mogła w zwierzętach wyzwolić pewien potencjał twórczy. Skoro nie muszą już one spędzać większości czasu na zdobywaniu jedzenia ani też chronić się przed swymi naturalnymi wrogami, zaczynają szukać jakichś innych zajęć. Formowanie i malowanie gliny nie musi oczywiście oznaczać jeszcze sztuki, ale, być może, stanowi jakąś formą działania sztukę poprzedzającą, mianowicie - tworzeniem czegoś nowego.

"New Scientist", 2097/1997