Twoja wyszukiwarka

JACEK KNIAŹ
INTELEKT WYŁONIONY
Wiedza i Życie nr 12/1997
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 12/1997

Kiedy w połowie XIX wieku angielski przyrodnik Sir Francis Galton zastanawiał się nad podłożem różnic w ludzkich zdolnościach intelektualnych, do głowy mu pewnie nie przyszło, że zapoczątkowany przez niego spór toczyć się będzie nieprzerwanie przez ponad 100 lat. Do niedawna ani zwolennicy środowiskowych podstaw inteligencji, ani ich oponenci - natywiści, nie dysponowali wystarczającymi dowodami, żeby skutecznie uciszyć swoich przeciwników. Dopiero ostatnio, dzięki zaskakującemu doniesieniu grupy amerykańskich genetyków, zaświtały szanse na rozstrzygnięcie sporu.

Na podstawie zestawienia wyników ponad 200 pomiarów ilorazu inteligencji naukowcy zawyrokowali, że geny odgrywają znacznie mniejszą rolę w kształtowaniu zdolności intelektualnych niż do niedawna zakładano. Wygląda na to, że dziedziczność jest odpowiedzialna najwyżej za połowę indywidualnych różnic w inteligencji, natomiast w pozostałych przypadkach decyduje środowisko.

Amerykański zespół twierdzi, że dotychczasowe szacunki, przypisujące dominującą rolę w determinowaniu poziomu inteligencji czynnikom genetycznym, błędnie interpretowały wyniki testów z udziałem bliźniąt jednojajowych. O wysokiej korelacji pomiędzy ilorazami inteligencji monozygotycznego rodzeństwa decyduje m.in. (i to aż w 20%) środowisko płodowe, dzielone przez bliźniaki podczas życia zarodkowego.

Niestety, od odkrycia do masowej produkcji geniuszy metodą wewnątrzłonowej stymulacji mózgów droga dość daleka. Wciąż bowiem nie wiadomo, jakiego rodzaju wpływy środowiskowe odgrywają rolę w formowaniu dojrzewających umysłów. Może to być na przykład dieta przyszłej matki albo wielkość czy ukształtowanie łożyska.

Skoro jednak dotychczasowe poszukiwania nie były w stanie wykryć żadnych znaczących współzależności, bardziej prawdopodobne, że w budowaniu potencjału intelektualnego ewentualnych kandydatów do Mensy uczestniczy nie jeden, lecz cały zespół współdziałających ze sobą czynników.

"New Scientist", 2093/1997,
"Nature" 388/1997