Twoja wyszukiwarka

BARBARA PRATZER
UCZMY SIĘ OD DROŻDŻY
Wiedza i Życie nr 1/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 1/1998

Niedawno uczeni poznali pełny genom drożdży. Pozwala to nie tylko rozszyfrować różne mechanizmy biochemiczne funkcjonujące u tych organizmów, ale też ułatwia badanie innych - wiedząc jak to jest u drożdży, łatwiej prześledzić odpowiednie mechanizmy nawet u człowieka.

Drożdże, jak również bakterie mają enzym zwany glikolazą DNA 8-oksoguaniną, dzięki której może być naprawione uszkodzenie DNA polegające na zastąpieniu jednego ze składników kwasu deoksyrybonukleinowego, guaniny, przez
8-oksoguaninę. Gregory Verdine wraz z zespołem z Harvard University postanowił sprawdzić, czy organizm człowieka także wytwarza ten enzym. Jest to ważne z dwóch powodów. Po pierwsze, palenie papierosów, a także ekspozycja na promienie X przyspiesza przemianę guaniny w 8-oksoguaninę, która to przemiana zachodzi we wszystkich komórkach wykorzystujących tlen do produkcji energii. Nienaprawienie zaś w porę tego uszkodzenia prowadzi do trwałych mutacji zwiększających, zdaniem naukowców, ryzyko raka płuca. Po drugie, u większości osób chorych na raka płuca obserwuje się utratę tzw. łamliwego fragmentu chromosomu 3. Jeśli więc - spekulują badacze - gen kodujący ów enzym znajduje się na niestabilnej części chromosomu 3, jej utrata uniemożliwia naprawę uszkodzeń, potęgując tym samym zagrożenie nowotworem.

Dotychczasowe prace harwardzkiego zespołu potwierdziły przypuszczenie, że organizm człowieka wytwarza wspomniany enzym wspomagający naprawę uszkodzonego DNA.

Jeśli potwierdzą się także inne hipotezy, może uda się wyjaśnić, dlaczego nie wszyscy nałogowi palacze chorują na raka płuc - w świetle tych badań najbardziej narażone są bowiem te osoby, którym brakuje jednej lub obu kopii genu kodującego 8-oksoguaninową glikolazę DNA. Choć sprawa nie jest całkiem prosta, zważywszy, że enzymów naprawczych DNA jest ponad setka.

"New Scientist", 2083/1997

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
(01/98) CO NAS TRUJE W PAPIEROSACH