Twoja wyszukiwarka

MAGDALENA PECUL
MARS PODOBNY DO ZIEMI
Wiedza i Życie nr 3/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 3/1998

Zakończona misja Pathfindera nie przyniosła sensacji. W dużej mierze potwierdziła to, czego spodziewali się naukowcy na podstawie wcześniejszych danych z sond Mariner i Viking: Mars kilka miliardów lat temu nie był tą pustynną, niegościnną planetą, co dziś. Na pewno istniała na nim ciekła woda. Na zdjęciach z Pathfindera widać gigantyczne głazy narzutowe i otoczaki, wyraźnie naniesione i wygładzone przez wodę. Woda musiała mieć również udział w tworzeniu marsjańskiego regolitu, bogatego w związki Fe (III), którym Mars zawdzięcza miano Czerwonej Planety. Nie wiadomo, co się dalej z wodą stało. Odparowała w przestrzeń? Pozostała pod powierzchnią czy na biegunach w postaci lodu? Odpowiedź przyniosą, być może, bezzałogowe misje na Marsa na początku przyszłego stulecia.

Mars

Fot. Internet

Pewną niespodziankę sprawiła skomplikowana pod względem geologicznym powierzchnia Marsa. Analiza gruntu pobranego przez sondy Viking i dwunastu pochodzących z Marsa meteorytów wskazywała na bardzo jednorodną budowę powierzchni Czerwonej Planety: ich skład pierwiastkowy był praktycznie identyczny. Barnacle Bill - pierwsza skała zanalizowana za pomocą APXS [a-proton-X-ray spectrometer - patrz Chemia na Marsie, "WiŻ" nr 1/1998], była znacznie bogatsza niż inne w krzem i glin, zaś uboższa w siarkę. Dalsze badania skał i gleby wykazały, że marsjańska skorupa jest nie mniej złożona niż ziemska. Na Marsie są prawdopodobnie skały pochodzenia czysto wulkanicznego, osadowe (o znacznie większej zawartości krzemu niż w glebie i meteorytach), są wreszcie twory przypominające piaskowce i brekcje, złożone z małych kamyków naniesionych 1 czy 2 mld lat temu przez wodę.

Czytelnik zainteresowany hipotezami dotyczącymi geologicznej i klimatycznej ewolucji Marsa znajdzie je w styczniowym numerze "Świata Nauki" z ub.r.

"Science", 5344/1997

Courtesy of the ST ScI Astronomy Visualization Laboratory, andNASA.

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
(03/98) ALE ŻYCIA NA NIM RACZEJ NIE MA
(01/98) CHEMIA NA MARSIE