Twoja wyszukiwarka

ZBIGNIEW JAWOROWSKI
RADON I RAK
Wiedza i Życie nr 4/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/1998

Polska prasa często pisze, że "radon jest drugą po tytoniu przyczyną nowotworów płuc". Stwierdzenie to daleko odbiega od prawdy.

Badania prof. Witolda Zatońskiego z Centrum Onkologii w Warszawie wskazują, że w Polsce wśród mężczyzn chorych na raka płuc i krtani palacze stanowią aż 70-90%, a 80-90% nowotworów płuc u mężczyzn jest wynikiem palenia tytoniu. Doc. Janusz Pawlęga z krakowskiego Centrum Onkologii stwierdził, że w tamtym rejonie urbanizacja i przemysłowe skażenie atmosfery nie mają wpływu na powstawanie raka płuc. Oznacza to, że przyczyną około 10-20% nowotworów krtani i płuc u mężczyzn są bliżej nie określone czynniki. Wpływ radonu na powstawanie tych nowotworów jest znikomy lub żaden.

Zgodnie z oceną Komitetu Naukowego Narodów Zjednoczonych ds. Skutków Promieniowania Atomowego (UNSCEAR), średnie stężenie radonu w polskich mieszkaniach (około 40 Bq/m3) może prowadzić do 35-80 zgonów z powodu raka płuc na 1 milion osób w ciągu 70 lat. Odpowiada to około 1800-4080 zgonom w populacji polskiej w ciągu 70 lat, co stanowi 0.14-0.32% normalnej liczby zgonów na raka płuc w naszym kraju (wynoszącej ponad 1 280 000 na 70 lat) lub - inaczej - powoduje wzrost współczynnika umieralności z 81.1 do 81.2 na 100 000 mieszkańców.

Ocena UNSCEAR, dokonana przed 20 laty, oparta jest jednak na założeniu, że nawet najmniejsza dawka promieniowania może być szkodliwa. Obecnie jest ono poważnie kwestionowane, a raport UNSCEAR z 1994 roku wskazuje, że małe dawki promieniowania są dobroczynne [patrz Dobroczynne skutki promieniowania, "Wiedza i Życie" nr 3/1997]. Spośród licznych badań wpływu obecności radonu w mieszkaniach na powstawanie nowotworów płuc najpełniejsze przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych.

W rejonach o średnim poziomie radonu w domach (wyższym od 250 Bq/m3) umieralność mężczyzn na raka płuc była dwukrotnie niższa niż tam, gdzie nie sięgało ono 40 Bq/m3.

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
(03/97) DOBROCZYNNE PROMIENIOWANIE