Twoja wyszukiwarka

MAGDALENA PECUL
NANORURKI SĄ RÓŻNE
Wiedza i Życie nr 6/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 6/1998

Przepis na nanorurkę węglową jest pozornie prosty: trzeba wziąć arkusz grafitu z węglowymi sześciokątami ułożonymi jak w plastrze miodu i zwinąć go w rulon. Warto jednak zauważyć, że to zrolowanie da się przeprowadzić na wiele sposobów. Po pierwsze, można zrobić nanorurki o różnej średnicy. Po drugie, rzędy sześciokątów w nanorurce tworzyć mogą okręgi lub układać się w kształt helikalny, czyli sprężyny (jak nanorurka na rysunku obok). Sprężyna taka może być bardziej lub mniej ściśnięta.

Pisaliśmy już, że nanorurki to przewodzące druciki rozmiarów molekularnych [patrz Sygnały: O pożytku z nanorurek, "Wiedza i Życie" nr 9/1997]. Teraz dwa zespoły naukowców niezależnie dowiodły eksperymentalnie to, czego spodziewano się już od pięciu lat: geometryczne właściwości tych osobliwych cząsteczek - średnica nanorurek i stopień "ściśnięcia" sprężyny węglowych sześciokątów - gwałtownie zmieniają właściwości elektryczne. Przewodząca jest dokładnie jedna trzecia wszystkich możliwych nanorurek, pozostałe to półprzewodniki.

W zasadzie nie ma nic dziwnego w tym, że przewodnictwo elektryczne zależy od sposobu ułożenia atomów w materiale. W końcu diament jest izolatorem, a grafit - też węgiel, ale o innej strukturze - słabym przewodnikiem. Różnice w ich budowie są jednak bardzo znaczne, nanorurki natomiast odróżnić można od siebie tylko przy największym powiększeniu, jakim dysponuje współczesna nauka - za pomocą skaningowego mikroskopu tunelowego.

Nanorurki węglowe od początku cieszą się dużym zainteresowaniem nanotechnologów [patrz Igraszki z atomami, "Wiedza i Życie" nr 1/1998]. Moment ich zastosowania w mikroskopijnych obwodach elektrycznych wydaje się coraz bliższy, choć pozostało jeszcze dużo do zrobienia. W ub.r. opracowano sposób wytwarzania pojedynczych nanorurek, a teraz dowiedziono związku ich budowy z właściwościami elektrycznymi. Świat naukowy czeka z zapartym tchem na kolejny krok w chemii fullerenów - metodę syntezy nanorurek o zadanej geometrii.

"Nature", 6662/1998

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
(9/97) O POŻYTKU Z NANORUREK