Twoja wyszukiwarka

PAWEŁ GAŁKA
ŻÓŁWIE ŁZY OMYWAJĄ ZŁOTE PLAŻE OCEANII
Wiedza i Życie nr 8/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 8/1998

Oceania, uznawana za raj na Ziemi, od dawna oczarowuje turystów błękitem lagun i złotem piasków plaż, a także życzliwością tubylców żyjących na styku nowoczesności i cywilizacji pierwotnej. Aż trudno uwierzyć, że i w tej oazie spokoju rozgrywa się wytoczona przyrodzie przez człowieka nierówna walka, której ofiarą padają żółwie morskie.

Wśród niektórych ludów Polinezji żółw morski uważany jest za swoiste sacrum, stanowiące istotny element inicjacji. Podczas ceremonii wstępowania do grona mężczyzn chłopcy muszą własnoręcznie złapać żółwia, a następnie pokazać zdobycz wodzowi plemienia. Z kolei w niektórych rejonach archipelagu Vanuatu gad ten jest wykwintnym daniem serwowanym w czasie obchodów corocznego święta rozpoczynającego zbiory batatów - "słodkich ziemniaków" o kolorowym miąższu.

W wodach południowego Pacyfiku żyje 6 gatunków tych spokojnych gadów. Niestety, wzrastający popyt na żółwie mięso i pancerze na rynkach światowych prowadzi do poszukiwania coraz to nowych łowisk, a intensywne odłowy doprowadziły już do wytrzebienia całych populacji. Zagładę biologiczną żółwi morskich potęguje jeszcze wybieranie jaj zakopanych na plażach, a pośrednio grożą im dryfujące w morzu odpady w postaci opakowań z plastiku, zerwanych sieci rybackich oraz mazutu i innych substancji chemicznych. Tymczasem proces odnowy biologicznej gatunków jest bardzo powolny. Obecnie na 10 samic wychodzących w okresie lęgowym na ląd zaledwie jedna jest dojrzała do rozrodu.

Ekolodzy biją na alarm. Czynione są próby zabezpieczania jaj i chowu młodych żółwi w sztucznych zbiornikach, do czasu gdy osiągną na tyle duże rozmiary, by zmniejszyć ryzyko zagrożenia ze strony ich wrogów naturalnych - ptaków morskich i ryb. Działania te są jednak niewystarczające.

Na uwagę zasługują osiągnięcia technologiczne Japończyków. Naukowcy z Kraju Kwitnącej Wiśni, w którym dotąd istniał największy na świecie popyt na żółwie pancerze, opracowali syntetyczną substancję o cechach zbliżonych do właściwości charakterystycznych dla naturalnego szylkretu.

Jednak w celu przywrócenia równowagi biologicznej gatunków, których element stanowią żółwie, konieczne jest wprowadzenie bezwzględnego zakazu połowów i sprzedaży wszelkich produktów żółwio-pochodnych.