Twoja wyszukiwarka

BOGDAN MIŚ
MATEMATYKA, ŻARTY, WOJNA
Wiedza i Życie nr 8/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 8/1998

MATEMATYKA I ŻARTY

Matematycy mają ogromne - choć dość swoiste - poczucie humoru. Gdybym miał je jakoś określić - powiedziałbym, że jest ono trochę "angielskie": sarkastyczne, wielce abstrakcyjne, paradoksalne... Pełne rozmiłowania we własnej dyscyplinie; rozmiłowania, posuniętego niekiedy do megalomanii; oto przykład: matematyk - powiada profesor Hugo Steinhaus - to taki człowiek, który potrafi zrobić to, co każdy inny, tylko zrobi to lepiej. Ale ów stosunek do samego siebie jest u matematyka także pełen autoironicznego dystansu. Trzej fizycy lecą balonem nad Wielkim Kanionem; w pewnym momencie balon ulega awarii. Zorientowawszy się, że nie mają ze sobą mapy, postanawiają dla ustalenia miejsca przymusowego lądowania wykorzystać ukształtowanie terenu. Licząc na odbicia głosu od ścian kanionu i jego wzmocnienie, zaczynają głośno krzyczeć: "Halo, gdzie jesteśmy?!". Po minucie słychać odpowiedź: "Halo, w balonie!". "Ten facet, który odpowiedział, musi być matematykiem - powiada jeden z fizyków. - Po pierwsze, okropnie długo myślał, po drugie udzielił odpowiedzi absolutnie logicznej i niepodważalnie prawdziwej, po trzecie, ta odpowiedź jest całkowicie bezużyteczna...".

W Internecie pełno jest matematycznych dowcipów. Nawet w serwisie Yahoo! bez trudu znajdziemy poświęcony tej tematyce specjalny dział; a to już mówi o tym, jak sprawa jest popularna. Oto jedna z witryn z tej dziedziny: Fun With Numbers, czyli żarty z liczbami. Znajdziemy tu takie m.in. "cuda", jak pierwsze ćwierć miliona cyfr rozwinięcia dziesiętnego pierwiastka z... dziewięciu (mnie ów pomysł okropnie śmieszy, ale rozumiem ludzi, którzy patrzą na ten ciąg zer i mówią różne brzydkie wyrazy...) albo zupełnie bezużyteczne sto tysięcy cyfr liczby dwa podniesionej do potęgi 333333...

Adres: http://www.newdream.net/~sage/old/numbers/

KRZYWE

Skoro już mówimy dzisiaj o matematyce, to pragnę zainteresowanym zaproponować niezwykle ciekawą wycieczkę w krainę geometrii. Nietrudno pojąć, że geometria szczególnie dobrze nadaje się do internetowych demonstracji: z samej swej istoty jest przecież obrazowa. Pewną klasą obiektów, będącą przedmiotem zainteresowania tej dziedziny matematyki, są krzywe płaskie. Jest ich mnóstwo; kilka z nich zresztą przedstawialiśmy już na naszych łamach. I otóż mamy w Sieci witrynę (nieustannie zresztą rozbudowywaną, co - zważywszy obszerność tematu - łatwo pojąć) poświęconą tym właśnie krzywym. Większość z nich ma interesujące dzieje, których omówienia oczywiście tu znajdziemy; naturalnie, są tu też wyczerpujące opisy ich własności, odpowied-nie równania, liczne rysunki, a nawet króciutkie animacje, pokazujące powstawanie tych ciekawych obiektów. Dla miłośników matematyki, szczególnie zaś dla nauczycieli, witryna ta jest niezwykle pożyteczna. Poniższego adresu nie znać, należąc do którejś z tych dwóch kategorii osób, po prostu nie wypada.

Adres: http://www.best.com/~xah/SpecialPlaneCurves_dir/specialPlaneCurves.htm

WOJNA

Jednym z moich ulubionych miejsc w Sieci jest witryna Encyklopedii Brytyjskiej ( www.eb.com). To wspaniałe miejsce, cudownie zaprojektowane - także w sensie urody plastycznej - niezwykle przydatne na co dzień. Ma - z punktu widzenia użytkownika - jedną tylko, ale za to zasadniczą wadę: większość usług EB jest, niestety, płatna. Abonament zaś nie jest na kieszeń przeciętnego Polaka...

Na szczęście, kilka z tych usług jest dla zachęty darmo. Między innymi jeden z naj-lepszych znanych mi spisów odnośników do ciekawych miejsc ( www.ebig.com), doskonale zorganizowany i czytelny, a przy tym ogromny. Bardzo ciekawa jest też możliwość ustalenia, kto ze sławnych ludzi urodził się lub zmarł w określonym dniu roku (z reguły wszyscy sprawdzają swoją datę urodzenia) i uzyskania krótkich biografii tych osób. Ostatnio zaś EB udostępniła nam rewelacyjne opracowanie historii operacji Overlord, czyli lądowania aliantów w Normandii. Oglądałem już różne materiały na ten temat (po cichu przyznam się bowiem, że historia II wojny światowej to jedna z moich autentycznych pasji) - albumy, filmy, programy telewizyjne, książki, CD-ROM-y - i oświadczam niniejszym: robota ekipy Britanniki bije wszystko. Co tu dużo mówić: nie byłem w stanie wymyślić dotyczącego tego tematu pytania, na które nie byłoby wyczerpującej i udokumentowanej odpowiedzi...

Adres: http://normandy.eb.com

Marzy mi się podobna witryna, poświęcona udziałowi Polaków w II wojnie. No, choćby na początek porządnie zrobiony szlak bojowy dywizji pancernej gen. Maczka. Albo kampania wrześniowa... Czy nie byłby to piękny temat dla jakiegoś kółka naukowego studentów WAT czy Akademii Obrony Narodowej?

Skoro zaś jesteśmy przy temacie wojennym, jeszcze jedna witryna: Secrets of War ( http://www.secretsofwar.com/). Spośród wielu pasjonujących ciekawostek (bo jest to witryna raczej ciekawostkowa właśnie, nie zaś ściśle naukowa - co zresztą w niczym nie umniejsza jej wartości) tu zawartych wymienię tylko jedną: działający model słynnej niemieckiej maszyny do szyfrowania Enigma, zrobiony jako tzw. aplet języka Java; mówiąc po ludzku, wszystko działa "jak żywe" na ekranie naszego komputera...