Twoja wyszukiwarka

TOMASZ ŁĘSKI
BAKTERIE Z KAMIENIA
Wiedza i Życie nr 10/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 10/1998

Fot. Internet

Niedawno odkryte miniaturowe bakterie mogą być przyczyną powstawania kamieni nerkowych, twierdzą fińscy naukowcy. Badacze ci odkryli, że niezwykle małe drobnoustroje, zwane nanobakteriami, budują wokół swych komórek ściany złożone ze związków mineralnych, podobnych do tych, które są składnikiem kamieni nerkowych. Według nich komórki nanobakterii mogą stanowić zarodki krystalizacji, wokół których odkładają się dalsze warstwy mineralne, co prowadzi do powstawania grudek będących przyczyną choroby. Zespół kierowany przez Olavi Kajandera, odkrywcę miniaturowych bakterii, wykrył obecność tych drobnoustrojów we wszystkich 30 przebadanych próbkach kamieni nerkowych. Co prawda, wyniki te nie są dowodem, że nanobakterie są przyczyną kamicy nerkowej, ale silnie wspierają tę hipotezę.

Nanobakterie po raz pierwszy zaobserwowano na początku lat dziewięćdziesiątych, a stało się to przypadkowo. Kilku badaczy z fińskiego Uniwersytetu w Kuopio próbowało wyjaśnić, dlaczego prowadzone przez nich hodowle tkankowe często kończą się przedwczesną śmiercią komórek. Trop doprowadził do jednego z odczynników używanych do hodowli, którym były preparaty surowicy izolowanej z krwi wołowej. Firmy sprzedające surowice twierdziły, że preparaty te są sterylne. A jednak wyraźnie pewne partie surowic szkodziły hodowanym tkankom. Ku zdumieniu naukowców zanieczyszczone one były nieznanymi dotychczas niezwykle małymi bakteriami.

Mikroorganizmy te umykały uwadze mikrobiologów ze względu na swe bardzo wyrafinowane wymagania hodowlane. Dlatego nie są one wykrywane, gdy kontroluje się jałowość surowic. Dodatkowo dzięki swym niezwykle małym wymiarom nanobakterie swobodnie przechodzą przez filtry bakteryjne. Nano-bakterie mają średnicę około 0.1 mikrometra, co jest wartością dziesięciokrotnie mniejszą od rozmiarów przeciętnych bakterii.

Przeprowadzone przez Finów badania wykazały, że nanobakterie były obecne nie tylko w próbkach krwi krowiej (z której produkuje się surowice do hodowli tkankowych), ale także we krwi 4% studentów Uniwersytetu w Kuopio. Wiele wskazuje na to, że nanobakterie są też obecne w wielu powszechnie stosowanych preparatach produkowanych z ludzkiej krwi. Jeśli ich chorobotwórcze właściwości zostaną potwierdzone, to z pewnością konieczne będzie wprowadzenie zmian w technologii produkcji preparatów krwiopochodnych, aby nie mogły one być zanieczyszczone nanobakteriami.


O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
(11/96) W OCEANIE PALEONTOLOGA
(03/98) ALE ŻYCIA NA NIM RACZEJ NIE MA