Twoja wyszukiwarka

MICHAŁ RÓŻYCZKA
WYNIKI PIĄTEGO KONKURSU ASTRONOMICZNEGO WIEDZY I ŻYCIA
Wiedza i Życie nr 12/1998
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 12/1998

I nagroda (teleskop Cassegraina o średnicy 25 cm): Koło Astronomiczne "Pulsar" przy II LO we Włodawie za imponujące wyniki we wszystkim, do czego się zabierali jego członkowie (konstruowanie sprzętu astronomicznego - od zegarów słonecznych i obrotowych map nieba, przez teleskopy, po kamerę CCD; obserwowanie komety Hale'a-Boppa; fotografowanie nieba; opracowywanie trudnych tematów teoretycznych).

II nagroda (teleskop Cassegraina o średnicy 15 cm): Anna Ewa Juszczenko i Paweł Jan Jurecki z Trójmiasta za pracę W królestwie księżycowych kraterów, w której dokonali pomiaru głębokości dwunastu kraterów księżycowych i którą przepięknie zilustrowali własnoręcznie wykonanymi fotografiami.

III nagroda (teleskop Newtona o średnicy 15 cm): Krzysztof Kamiński z Poznania za obserwacje Perseidów, zaćmienia Słońca, planetoidy Westa i zakrycia Aldebarana oraz wieloletnie obserwacje plam słonecznych - wszystkie wzorowo sprawozdane i przeanalizowane.

IV nagroda (teleskop Newtona o średnicy 9 cm): Janusz Witold Kosiński z Wyszkowa za monografię Zestawienie rojów meteorów.

V nagroda (refraktor o średnicy 5 cm): Krzysztof Jastrzębski ze Skawiny za piękną kolekcję zdjęć wykonanych aparatem fotograficznym marki "Zenit".

Wyróżnienia w postaci rocznej prenumeraty "Wiedzy i Życia" (w kolejności alfabetycznej): Marcin Chojnacki z Krakowa, Agnieszka Czepiczek z Częstochowy (wraz z Grzegorzem Czepiczkiem), Jacek Dajworek z Krakowa, Łukasz Harhura z miejscowości Brójce, Jerzy Janukowicz z Krakowa, Piotr Kędzierski z Ostrołęki, Wojciech Leja z Poznania, Tomasz Musz z Hańska, Tomasz Ramza ze Świebodzina, Tomasz Rzepka z Ustrzyk Dolnych (wraz z Anitą Granatowską), Tomasz Tyranowski z Krakowa, Anna Wasylków z Międzyrzecza i Tomasz Zwoliński z Wołomina.

Wyróżnienie specjalne otrzymuje Marcin Rybczyński z Legnicy. Jego Wirtualną Stację Orbitalną Beta uznaliśmy za wartą podłączenia do strony internetowej "Wiedzy i Życia".

Trzyosobowe jury Konkursu (prof. Bożena Czerny z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Warszawie, Andrzej Gorzym, redaktor naczelny "Wiedzy i Życia" oraz niżej podpisany) nie miało łatwego zadania. Problemy zaczęły się już przy liczeniu prac. Dostaliśmy 122 przesyłki. Po ich otwarciu okazało się jednak, że niektóre z nich wypada liczyć podwójnie (przykładem niech będą tu prace Tomka Tyranowskiego, który do opracowań teoretycznych dodał kolekcję nie związanych z nimi zdjęć, i Marcina Rybczyńskiego, który swoją kolekcję zdjęć dołączył do dyskietki z Wirtualną Stacją Orbitalną). Ponieważ podział zawartości przesyłek na odrębne opracowania nie zawsze dał się jednoznacznie przeprowadzić, możemy tylko powiedzieć, że liczba nadesłanych opracowań przekroczyła 130.

Dominowały wśród nich eseje (63) o bardzo zróżnicowanej tematyce - od wpływu Księżyca na plony roślin po współczesną kosmologię. Niektóre spisano na kilku kartkach z zeszytu, inne - w postaci pięknie ilustrowanych książeczek. Nie było jednak wśród nich opracowań bezwartościowych! Bardziej krytyczny niż astronom byłby tu polonista. Okazało się bowiem, że ortografia nie jest najmocniejszą stroną uczestników konkursu...

Otrzymaliśmy ponad 30 prac fotograficznych - od pojedynczych zdjęć po całe kolekcje (brak precyzji w określeniu ich liczby usprawiedliwiłem już wyżej). Nie wszystkie spełniały warunki konkursu. Trąba powietrzna sfotografowana przez Monikę i Przemka Kubalów z Krosna to zjawisko bardzo ciekawe i rzadko w Polsce spotykane, ale... niewiele mające wspólnego z astronomią. Trudno też za zdjęcie o tematyce astronomicznej uznać podobiznę Słońca, które po prostu sobie zachodzi. Niektóre z zachodów były jednak sfotografowane tak pięknie, że postanowiliśmy wytypować je do druku w "Wiedzy i Życiu".

Na fotografiach czysto już astronomicznych można było znaleźć wszystko: od Księżyca, planet i komet po mgławice i galaktyki. Bezapelacyjną "miss obiektywu" okazała się kometa Hale'a-Boppa. Bardzo ciekawe zdjęcie zrobione bez aparatu fotograficznego przysłał nam Paweł Kula ze Szczecina; reprodukujemy je obok.

Niektórzy z uczestników żalili się na sprzęt (aparat "Smiena" przystawiony do okularu lornetki czy dwudziestoletni "Zenit" zamocowany na sztalugach malarskich) i usprawiedliwiali jego brakami nie najlepszą jakość zdjęć. W listach młodszych uczestników nierzadko wyczuwaliśmy rozżalenie i rezygnację. Jeden z nich napisał, że szansę wygrania czegoś mają tylko ci, którzy już i tak posiadają teleskop.

Kochani! Zapewniamy Was, że oglądaliśmy Wasze prace bez uśmieszków i z prawdziwym wzruszeniem. A że nagród nie mogły dostać - to chyba jasne... Przecież nagrody przyznaje się za dobry wynik, a nie za trudności, które uniemożliwiły jego osiągnięcie. Wszyscy zaczynali podobnie. Za przykład niech Wam posłuży laureat tegorocznej V nagrody, który zrobił swój teleskop z rury PVC i starych soczewek przeszlifowanych w najbliższym zakładzie optycznym. Wytrwajcie jeszcze trochę, a sukcesy na pewno przyjdą.

Nieco zawodu sprawiły nam programy komputerowe i opracowania multimedialne, których przysłano 12. Najbardziej ambitna praca w tej grupie, program Szukacz, kwalifikowałaby się do jednej z pierwszych nagród, gdyby... była dokończona. Niemal wszystkie programy miały usterki lub braki w opisie.

Zupełnie inaczej było za to w grupie obserwacji (16 prac), gdzie znaleźliśmy wiele ciekawych, wartościowych i bardzo starannych sprawozdań. Największa z otrzymanych przez nas przesyłek zawierała pracę nie mieszczącą się w żadnej z czterech powyższych kategorii. Składało się na nią pięć obrazów o tematyce astronomiczno-astronautycznej i fantastycznonaukowej, które rozmaitymi technikami namalowała Monika Łyko z Leżajska. Z przyjemnością przedstawimy co najmniej dwa z nich. Do reprodukcji wybraliśmy też kilka zdjęć różnych obiektów. Niestety, wszystkie wyróżnione w ten sposób prace nie zmieszczą się w tym numerze "Wiedzy i Życia". Poświęcimy im więcej miejsca w pierwszych miesiącach przyszłego roku. Prosimy o cierpliwość!