Twoja wyszukiwarka

PRZEMYSŁAW WIELOWIEJSKI
DŹWIĘKI Z PRZESZŁOŚCI
Wiedza i Życie nr 1/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 1/1999

Badania budowli ceremonialnych ze słynnego płaskowyżu Nazca w Peru przynoszą co roku ogromne ilości fragmentów ceramiki, wśród których z łatwością można wydzielić potłuczone fletnie. Zdaniem specjalistów z Misji Andyjskiej Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego badających stanowisko Cahuachi, instrumenty te, wraz z ceramicznymi naczyniami, były rytualnie niszczone w czasie odbywających się tu ceremonii. W jednej ze świątyń odkryto fragmenty fletni o niespotykanych dotąd, monstrualnych rozmiarach.

Wierzch muru świątyni, na długości ponad 5 metrów, pokrywały gęsto poukładane, ogromne fletnie Pana. Wszystkie skrupulatnie ułożono w ciąg kolorystyczny: brunatne, czarne, żółte, wielokolorowe. Ich otwory zadęciowe skierowane były ku północy. Leżały, jakby przygotowane do grania, a jednak wszystkienie tylko zostały potłuczone, lecz dodatkowo jakby symbolicznie "złamane"- jak kartki złożone na pół. Wstępne datowanie tej ofiary określono na połowę IV wieku n.e., tj. na schyłkowy okres funkcjonowania Cahuachi.

Te rytualnie potłuczone instrumenty nigdy już nie miały grać. Mimo iż wszystkie fragmenty zostały starannie zebrane, żadna z 27 fletni nie jest kompletna. Jaka może być ich wartość? Muzykolog, dr Anna Gruszczyńska-Ziółkowskaz Uniwersytetu Warszawskiego, ocenia stan tych zabytków jako dobry: większość instrumentów zrekonstruowana jest w stopniu umożliwiającym odtworzenie dźwięku. Częstotliwości uszkodzonych piszczałek można obliczyć za pomocą odpowiedniego wzoru akustycznego, zatem szeregi dźwiękowe poszczególnych instrumentów są możliwe do odtworzenia. Szczęśliwie także wiele piszczałek nie uległo destrukcji, pojawiła się więc prawdziwa gratka - zabawa dźwiękiem sprzed ponad 1600 lat! A dźwięk ten jest doprawdy szczególny... Po raz pierwszy zatem muzykolodzy mają możliwość badania systemu dźwiękowego mieszkańców płaskowyżu Nazca.

Więcej informacji o tych i innych fascynujących odkryciach archeologicznych znajduje się w najnowszym magazynie "Archeologia Żywa".