Twoja wyszukiwarka

MAGDALENA FIKUS
ŻYWY DOWÓD EWOLUCJI
Wiedza i Życie nr 3/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 3/1999

Nowe osiągnięcie genomiki: w pełni poznany DNA Rickettsia prowazekii (Charles Kurland z zespołem, Uniwersytet w Uppsali) budzi zainteresowanie z dwóch powodów. Chodzi o pasożytnicze bakterie, które mogą żyć i mnożyć się tylko wewnątrz komórki gospodarza, gdzie korzystają z jego pomocy metabolicznej; zamiast wyrazów wdzięczności organizm gospodarza uzyskuje jeszcze chorobę - tyfus. Analiza stosunkowo małego DNA (1.1 mln nukleotydów, 834 geny) doprowadziła do ciekawych wniosków: otóż riketsje robią wrażenie zatrzymanych w pół drogi po inwazji komórki do przekształcenia się w... mitochondria.

Ta obserwacja stanowi kolejny dowód na hipotezę, że dzisiejsze mitochondria, struktury komórek eukariotycznych, w których odbywa się wytwarzanie niezbędnej do ich życia energii, kiedyś znalazły się w ich wnętrzu jako pasożyty i w trakcie ewolucji utraciły geny umożliwiające im niezależne życie.

Rickettsia prowazekii mają np. niektóre geny w szczątkowym, nieaktywnym stanie. Tych samych genów brak u innych pasożytów wewnątrzkomórkowych, widocznie jako jedne z pierwszych są eliminowane. Niektóre geny odpowiadające za syntezę białek mitochondriów dzisiejszych komórek eukariotycznych znaleziono w Rickettsia prowazekii, a nie ma ich w innych bakteriach.

"Science", 5392/1998