Twoja wyszukiwarka

ILONA BENDYK
STARE, POCZCIWE SZKŁO MATERIAŁEM XXI WIEKU
Wiedza i Życie nr 4/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/1999

Bez znanego od ponad 5 tys. lat szkła trudno sobie wyobrazić współczesny świat. Jednak materiał ten ciągle kryje w sobie wiele tajemnic. Jedną z nich jest przezroczystość substancji, która przecież nie ma budowy krystalicznej. To jeden z większych paradoksów fizyki materii skondensowanej. Zrozumienie mechanizmu przezroczystości szkła pozwoli projektować materiały o żądanej przepuszczalności światła.

Fot. London Press Service

Inną nie wyjaśnioną zagadką jest to, że szkło nie przewodzi prądu elektrycznego w normalnej temperaturze, a w podwyższonej staje się przewodnikiem. Odkrycie, dlaczego tak jest, pomoże w badaniach nad nowymi ulepszonymi materiałami do konstrukcji akumulatorów.

To ciągle nie wszystko. Szkło jest jednocześnie twarde i kruche; pękając, rozpryskuje się na kawałki. Kluczem do rozwikłania natury pękania szkła jest poznanie jego struktury atomowej oraz mechanizmów decydujących o przewodności elektrycznej. Dokładne poznanie tego zagadnienia umożliwi kontrolowanie kruchości szkła.

Do badań, których celem jest rozwiązanie powyższych problemów, używa się najnowocześniejszych technik badawczych, jak spektroskopia rentgenowska wykorzystująca promieniowanie synchrotronowe, jądrowy rezonans magnetyczny na olbrzymich magnesach nadprzewodzących oraz modelowanie z wykorzystaniem superkomputerów.

Jedną z ważniejszych grup zajmujących się badaniem właściwości szkła jest zespół naukowców z nowo utworzonej Materials Physics Group na Uniwersytecie Walijskim w Aberystwyth. Na zdjęciu szef zespołu, profesor Neville Greaves, bada kawałek szkła, a na jego twarzy widać wyświetlony, opracowany przez niego, model struktury atomowej szkła.