Twoja wyszukiwarka

JERZY LIWIŃSKI
ROSJA FINALIZUJE PRACE NAD SAMOLOTEM NAJNOWSZEJ GENERACJI
Wiedza i Życie nr 4/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/1999

Na początku br. na lotnisku w Żukowskim pod Moskwą po raz pierwszy publicznie zademonstrowano prototyp rosyjskiego samolotu wielozadaniowego V generacji Mikojan MFI (wielozadaniowy myśliwiec frontowy). Prototyp jest tzw. demonstratorem technologicznym przyszłego samolotu MFI (inna nazwa: projekt 1-42), który od kilku lat oczekuje na oblot. Opracowany został przez biuro konstrukcyjner osyjskiego kompleksu lotniczego MAPO MiG.

Fot. NASA

Prace badawczo-rozwojowe, zmierzające do opracowania samolotu bojowego najnowszej V generacji, prowadzone były od 1983 roku i należały do priorytetowych programów radzieckich sił powietrznych. Samolot Mikojan MFI został w 1986 roku wybrany spośród projektów wstępnych przedstawionych przez kilka zespołów konstrukcyjnych. Po wykonaniu w 1989 roku konstrukcyjnego projektu wstępnego przystąpiono do budowy prototypów przeznaczonych do prób w locie (był to tzw. projekt 1-44). Na przełomie lat 1994 i 1995 były gotowe do rozpoczęcia prób, ale ze względu na brak pieniędzy dalsze prace wstrzymano. Obecnie nastąpiła zmiana decyzji kierownictwa kompleksu lotniczego MAPO i dokonanie oblotu prototypu samolotu stało się jednym z priorytetów firmy.
Mikojan MFI będzie samolotem wielozadaniowym łączącym w sobie cechy myśliwca zwalczającego cele powietrzne i samolotu uderzeniowego zwalczającego cele naziemne. Maksymalna masa startowa wyniesie około 35 t, długość 23.5m i wysokość 6.5 m. Dwa silniki dwuprzepływowe AL-41F z dyszami o regulowanym wektorze ciągu po 175 kN zapewnią osiągnięcie prędkości maksymalnej około 2.5 tys. km/h oraz zasięg 3-4 tys. km.
Samolot MFI zostanie zbudowany w układzie konstrukcyjnym "kaczka", z dużymi skrzydłami trójkątnymi z przodu, co gwarantuje dobrą manewrowość przy prędkościach naddźwiękowych. Zostanie wyposażony w elektryczny układ sterowania czynnego, gdzie komputer steruje odpowiednimi wychyleniami zabudowanych na płatowcu 16 powierzchni sterowych, w skład których, oprócz tradycyjnych klap i lotek, wchodzą m.in. ruchome przednie skrzydła oraz ruchome dysze silników.
Na samolocie ma być montowana stacja radiolokacyjna z elektronicznym skanowaniem fazowym, umożliwiająca jednoczesne naprowadzanie kilku rakiet na kilka celów, znacznie oddalonych od siebie. Podstawowym uzbrojeniem samolotu będą rakiety kierowane średniego i dalekiego zasięgu (np. K-37 Wympieł o zasięgu 300 km). Ponadto samolot zostanie przystosowany do zwalczania celów znajdujących się w dowolnym położeniu, także z tyłu. Osiągnięte to zostanie dzięki wyjątkowej manewrowości, drugiej stacji radiolokacyjnej usytuowanej z tyłu kadłuba oraz nowym rakietom małego zasięgu ze sterowaniem gazodynamicznym.
W budowie prototypu samolotu wykorzystano technologie stealth, tj. zmniejszające prawdopodobieństwo jego wykrycia za pomocą promieniowania radarowego. Zmniejszenie skutecznej powierzchni odbicia osiągnięto dzięki użyciu w konstrukcji płatowca kompozytów, pokryciu go farbą pochłaniającą promieniowanie, zastosowaniu specjalnej konstrukcji wlotu powietrza dosilnika (kształt spłaszczonej litery S) oraz umieszczeniu zapasu rakiet w wewnętrznej komorze uzbrojenia lub w obudowanych podwieszeniach. Konstrukcja samolotu nie jest całkowicie podporządkowana tej technologii (jak w amerykańskim F-117), gdyż pogorszyłoby to jego charakterystyki aerodynamiczne.
Jaka będzie przyszłość samolotu Mikojan MFI? Uruchomienie produkcji seryjnej i jego wejście na uzbrojenie rosyjskich sił powietrznych jest wątpliwie. Wynika to z faktu, że zakup samolotów V generacji będzie stanowił duże obciążenie budżetu wojskowego Rosji (cena jednostkowa szacowana jestna 100 mln USD) oraz z "zestarzenia się moralnego" samolotu, wynikającego z kilkuletniej przerwy w pracach badawczo-rozwojowych (obecne technologie są doskonalsze). Natomiast jest prawdopodobne, że dwa zbudowane projekty demonstracyjne będą stanowiły po oblocie latające laboratoria do testowania form aerodynamicznych, rozwiązań stealth oraz ewentualnie prób nowych systemów uzbrojenia. Przydadzą się w dalszych pracach nad rosyjskimi samolotami bojowymi XXI wieku.