Twoja wyszukiwarka

MICHAŁ RÓŻYCZKA
GŁOWA DO GÓRY - KWIECIEŃ
Wiedza i Życie nr 4/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/1999

Na mapce znajdują się gwiazdy jaśniejsze od 4.5 wielkości gwiazdowej (4.5m), schematycznie ukazana wstęga Drogi Mlecznej oraz najjaśniejszemgławice, gromady gwiazdowe i galaktyki (umieszczone przy tych obiektach liczby bez oznaczeń literowych są numerami z katalogu NGC). Obszar zakreskowany oznacza położenie Obiektu Miesiąca. Oznaczono ponadto znajdujące się na wieczornym niebie planety oraz kilka położeń Księżyca, który szybko przesuwa się na tle gwiazdozbiorów Zodiaku. Przystępując do obserwacji, trzeba obrócić mapkę w taki sposób, aby oznaczenie strony świata, ku której jesteśmy zwróceni, znalazło się na dole. Gwiazdy na dole mapki odpowiadają wówczas gwiazdom widocznym nad rzeczywistym horyzontem. W centrum mapki znajdują się gwiazdy świecące wprost nad naszymi głowami, czyli w zenicie. Zarówno Drogę Mleczną, jak i słabe gwiazdy widać jedynie przy dużej przejrzystości powietrza, z dala od świateł miejskich. Do zaobserwowania Urana, Neptuna, mgławic, gromad gwiazdowych i galaktyk potrzebna jest silna lornetka lub niewielki teleskop. Plutona można dojrzeć tylko przez teleskop o średnicy zwierciadła co najmniej 15 cm.

Po atrakcjach, jakie niósł ze sobą cały pierwszy kwartał br., niebo kwietniowe zdaje się mieć niewiele do zaoferowania. Wczesnowieczorny zachodni nieboskłon zdobią już tylko dwie planety: Saturn (0.4m) i Wenus(24m). Po przeciwnej stronie wieczornego nieba w pierwszych dniach miesiąca lśni Księżyc w pełni. W nocy z 1 na 2 kwietnia ujrzymy go w odległości 6°od Kłosa. Mars, który znajduje się teraz między Panną i Wagą, wschodzi przed dziesiątą wieczorem. Na porannym niebie towarzyszą mu Pluton (gwiazdozbiór Wężownika), Neptun i Uran (gwiazdozbiór Koziorożca) oraz Merkury, który na krótko przed wschodem Słońca pojawia się między Wodnikiem i Rybami. Pod koniec miesiąca dołączy do nich Jowisz (22.1m, gwiazdozbiór Ryb). W ciągu miesiąca jasność Marsa wzrośnie od 21.1mdo 21.6m, zaś jasność Merkurego od 0.9m do 0m.

16 kwietnia o godz. 18 Merkury osiągnie największą elongację zachodnią.Ujrzymy go wtedy w odległości 28° od Słońca. Noc z 22 na 23 kwietnia będzie uatrakcyjniona przez maksimum roju Lirydów. Rój ten jest związany z kometą Thatcher, a jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lutni (Liry). Wciągu godziny możemy ujrzeć do 40 wybiegających zeń meteorów. Kwiecień i maj to najlepszy okres do obserwacji Marsa, który znajdzie się w opozycji 24 kwietnia o godz. 20.

Trzeciego kwietnia o 5 nad ranem, tuż przed wschodem Słońca, Księżyc znajdzie się 4° na prawo od Marsa. Para ta będzie widoczna na południowym wschodzie (mapka). Jedenastego kwietnia nasz satelita zakryje Urana. Niestety, w Polsce będzie wtedy godzina 9 rano. Osiemnastego kwietnia o godz. 22 wąski sierp Księżyca zabłyśnie 4° pod Aldebaranem (tuż pod Hiadami). W odległości8° na prawo od Aldebarana widać będzie Wenus (mapka). Trzy dni później, w środku nocy z 21 na 22 kwietnia, nasz satelita ustawi się w połowie odległości między jasnymi gwiazdami g i m Bliźniąt (mapka). Dalsze trzy dni później przesunie się 179 pod Regulusem, przy czym skraj jego tarczy minie tę gwiazdę w odległości zaledwie 29 (mapka). Dla obserwatorów w południowej Europie będzie to zakrycie Regulusa. W ostatnim dniu miesiąca o drugiej nad ranem Księżyc w pełni znajdzie się 3° nad Marsem (mapka), zaś tuż przed wschodem Słońca spod horyzontu wynurzą się oddalone od siebie o 3° Jowisz i Merkury. Zaobserwować tę parę będzie niestety dość trudno, ponieważ aż do wschodu Słońca będzie się trzymała bardzo blisko horyzontu (mapka).