Twoja wyszukiwarka

EDWIN BENDYK
NOWE PIERWIASTKI
Wiedza i Życie nr 8/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 8/1999

Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory w Berkeley w Kalifornii poinformowali na początku czerwca br., że udało im się otrzymać nie nazwane jeszcze pierwiastki o liczbach atomowych 116 i 118. Wynik ten uzyskali, bombardując atomy izotopu ołowiu Pb-208 jonami kryptonu Kr-86 rozpędzonymi w 88-calowym akceleratorze. Jeszcze do niedawna tego typu reakcja wydawała się bardzo mało prawdopodobna. Obliczenia polskiego fizyka, Roberta Smolańczuka z Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana w Warszawie, pokazały, że warto jednak spróbować. Udało się! W wyniku reakcji powstało najpierw jądro pierwiastka 118 o czasie połowicznego rozpadu 120 mikrosekund. Rozpadło się ono następnie do jądra atomu pierwiastka 116 o czasie połowicznego rozpadu 600 mikrosekund.

Kolejne uzyskiwane w laboratoriach pierwiastki są coraz mniej trwałe. Zgodnie jednak z obowiązującą obecnie teorią jądra atomowego w pewnym momencie pojawić się powinna tzw. wyspa stabilności. Szczególnie trwały powinien być pierwiastek 114, a zwłaszcza jego izotop o jądrze złożonym ze 114 protonów i 298 neutronów (tzw. liczba magiczna). Na początku br. Rosjanie z Dubnej donieśli, że udało im się uzyskać pierwiastek 114 o niewiele mniejszej od magicznej liczbie neutronów. Miał on mieć czas połowicznego rozpadu około pół minuty, a więc istotnie więcej niż dla innych pierwiastków superciężkich. Niestety, doniesienia Rosjan nie zostały jeszcze dotychczas potwierdzone.

Sukces uczonych z Berkeley jest bardzo ważny z kilku powodów. Po pierwsze, fizykom udało zbliżyć się do wyspy stabilności. Po drugie, opracowano nową sposób reakcji fuzji jąder atomowych, umożliwiający rozwinięcie dalszych badań nad pierwiastkami ciężkimi i ich trwałością.

(na podstawie materiałów z Lawrence
Livermore National Laboratory)