Twoja wyszukiwarka

MAGDALENA FIKUS
GENY CZY ŚRODOWISKO?
Wiedza i Życie nr 10/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 10/1999

Co ma większy wpływ na zachowanie ludzi i zwierząt: dziedziczność czy tzw. środowisko? Liczba prac naukowych poświęconych tej sprawie rośnie, a mimo to coraz trudniej uzyskać spójne i zgodne wyniki.

Podstawą eksperymentów z tego zakresu, w większości wypadków wykonywanych na myszach, jest zablokowanie określonego genu i pomiary takich cech, jak np. niepokój, agresywność itp. Przykładem frustrujących wyników niech będą rezultaty doświadczeń z trzech różnych laboratoriów amerykańskich, które podjęły następujące próby:

  • w każdej pracowni sześciu różnym testom poddano 128 myszy w tym samym wieku w ośmiu wariantach genetycznych,
  • doświadczenia rozpoczęto w tym samym czasie lokalnym, tego samego dnia,
  • zachowano ten sam cykl oświetleniowy, tę samą karmę.

W kolejnych dniach myszy były badane m.in. pod kątem aktywności ruchowej na otwartej przestrzeni i zdolności poruszania się i utrzymywania na rotującej belce.

Optymistycznym wnioskiem z powyższych doświadczeń jest to, że wykazano, iż geny istotnie statystycznie znacząco wpływają na zachowanie myszy. Ale... wyniki uzyskane w poszczególnych laboratoriach różniły się, i to niekiedy zasadniczo: ta sama zmiana genetyczna prowadziła do wzrostu niepokoju w jednym ośrodku naukowym, obniżenia w drugim i nie wywołała żadnych zmian w trzecim! Wydawałoby się, że we wszystkich trzech pracowniach utrzymywano identyczne warunki - a jednak coś musiało być w nich różne! Co? - zastanawiają się badacze. Skład chemiczny wody, która podawano myszom? Wygląd i zapach laborantów?

"Science", 5420/1999