Twoja wyszukiwarka

MICHAŁ RÓŻYCZKA
CHANDRA JUŻ PRACUJE
Wiedza i Życie nr 11/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 11/1999

Obraz Cas A uzyskany przez Chandrę

Fot. NASA/ChSC

Miesiąc temu pisaliśmy o udanym starcie kosmicznego teleskopu rentgenowskiego Chandra (wym. Czandra). Przygotowania przyrządu do podjęcia pracy poszły równie gładko i w końcu sierpnia opublikowano wyniki pierwszych obserwacji.

Na otrzymanym przez Chandrę zdjęciu możemy podziwiać pozostałość po wybuchu supernowej, który miał miejsce około 9400 lat temu w tej części nieba, w której widać gwiazdozbiór Kasjopei. Światło niosące wiadomość o wybuchu dotarło do Ziemi w połowie
XVII w., lecz wydarzenie to zostało całkowicie przegapione. Widoczna dziś w miejscu eksplozji chmura gazu, która kiedyś była gwiazdą, nosi oznaczenie Cas A. Tam, gdzie pędzące z prędkością kilku tys. km/s szczątki supernowej zderzają się z materią międzygwiazdową, powstają bardzo silne fale uderzeniowe. Przepływający przez nie gaz rozgrzewa się do setek mln stopni i zaczyna emitować promieniowanie rentgenowskie.

Cas A w świetle widzialnym

Fot. Internet

Cas A była już badana wielokrotnie, m.in. za pomocą najdoskonalszego przed Chandrą teleskopu rentgenowskiego ROSAT. Aby wykonać jej zdjęcie, ROSAT potrzebował kilku dni. Chandra - tylko 90 min. Na zdjęciu widać ponadto znacznie więcej szczegółów, wśród których na pierwszy plan wybija się niewielki jasny punkt leżący niemal dokładnie w środku pola widzenia. Najprawdopodobniej jest to gwiazda neutronowa powstała podczas wybuchu supernowej. Jeśli dalsze badania potwierdzą tę hipotezę, Chandra odnotuje swój pierwszy wielki sukces.

O podobnych zagadnieniach przeczytasz w artykułach:
(10/99) CHANDRA JUŻ PRACUJE