Twoja wyszukiwarka

BOGDAN MIŚ
ERUDYTA I WIERNY CZYTELNIK
Wiedza i Życie nr 11/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 11/1999

NIESPODZIANKI, NIESPODZIANKI...

Mam dla Państwa ważną wiadomość; od niej właśnie zacznę to spotkanie, zostawiając zwięzłe omówienie dotychczasowych wyników zabawy w "Erudytę" na później. Nasz konkurs dobiega powoli końca. Jak wiele procesów zbyt długo trwających uległ pewnej - wyraźmy się dosadnie - degeneracji. Zrutynizowaliśmy się, proszę Państwa, ot co!

Układający pytania (czyli niżej podpisany) chadza stale tymi samymi ścieżkami, korzystając w zasadzie wciąż ze stałego zestawu źródeł (ten, kto zestaw rozszyfrował - a nie było to chyba trudne - ma go w domu, a w każdym razie doskonale wie, gdzie i jak szukać odpowiedzi), odpowiadający zaś stali się swego rodzaju "zawodowcami": wykształciła się grupa kilkunastu osób, w walce z którymi pozostali nie mają właściwie szans. Utrudnianie pytań - choć teoretycznie możliwe - nic nie da, najwyżej zniechęci ewentualnych nowych kandydatów do pięknego tytułu "Erudyty".

Mówiąc nawiasem, nic w tym dziwnego: opisywane zjawisko jest doskonale znane twórcom wszelkiego rodzaju quizów i teleturniejów od lat... Jedyne lekarstwo to wymyślenie nowego konkursu. Tak się też stanie; proszę więc, aby Państwo łaskawie i cierpliwie oczekiwali niebawem stosownych propozycji.

Tymczasem niniejsza porcja pytań jest zarazem ostatnią. W przyszłym miesiącu (i następnych kilku) będziemy się zajmowali wyłącznie zakończeniem konkursu o tytuł "Erudyty roku" - i gdy ta rozgrywka dobiegnie końca, winieta naszej zabawy zniknie z łamów "Wiedzy i Życia". Już dziś tedy dziękuję wszystkim, którzy tak długo zechcieli szperać po rocznikach pisma i wertować rozmaite słowniki oraz encyklopedie, tak wspaniale odpowiadając na najbardziej wymyślne kwestie. A także tym, którzy bezlitośnie wyłapywali najmniejsze potknięcia i nieścisłości, wytykając je natychmiast; z wdzięcznością zawiadamiam, że dzięki ich pedanterii i akuratności sam się nadspodziewanie wiele nauczyłem, choć na organizowaniu różnych konkursów i teleturniejów przed laty - jak się to mówi - zęby zjadłem.

No, ale dość sentymentów. Pora na konkrety i wielką niespodziankę: po raz pierwszy zdobywca tytułu nie uzyskał 60 punktów, tylko 59. W dodatku był jedyny, tytuł zdobył więc bez losowania. Po prostu pytania z numeru 9 naszego pisma okazały się morderczo trudne... "Erudytą listopada" ogłaszam tedy pana Marcina Pustkowskiego z Łodzi. Gratulacje! Co więcej, pan Marcin jako jedyny ma obecnie 99 punktów i prowadzi również na liście kandydatów do tytułu "Erudyty roku"...

Tak przynajmniej orzekł nasz komputer po analizie stosownej bazy danych w dniu 28 września. Jednym słowem, sytuacja zaczęła być doprawdy ciekawa...

PYTANIA KONKURSOWE

1. Dale Schenk zapowiada niebawem wypróbowanie na ludziach szczepionki przeciw...

a) AIDS

b) chorobie Parkinsona

c) chorobie Alzheimera

d) zapaleniu opon mózgowych

2. Matko Polko! Źle się twój syn bawi! nawoływał proroczo...

a) Mickiewicz

b) Słowacki

c) Krasiński

d) Norwid

3. Orbitalny teleskop rentgenowski Chandra nosi tę nazwę na cześć...

a) hinduskiego matematyka

b) greckiego filozofa

c) angielskiego chemika pochodzenia hinduskiego

d) amerykańskiego astrofizyka pochodzenia hinduskiego

4. Wydawcą pierwszego na świecie katalogu filatelistycznego, a zapewne także i pierwszym w dziejach handlarzem znaczkami był niejaki pan Möens, księgarz z...

a) Nowego Jorku

b) Krakowa

c) Brukseli

d) Genewy

5. Vizact 2000 to nazwa....

a) samolotu myśliwskiego nowej generacji

b) programu komputerowego

c) nowego modelu luksusowej limuzyny

d) europejskiej ustawy o wizach

6. Największy znany dotychczas krater w Układzie Słonecznym, Hellas, znajduje się na powierzchni...

a) Wenus

b) Marsa

c) Jowisza

d) Księżyca

7. Masa mózgu noworodka wynosi średnio...

a) 200 g

b) 400 g

c) 550 g

d) 800 g

8. Spośród poniższych czterech liczb zaznacz największą:

a) pierwiastek z dwóch podniesiony do potęgi pierwiastek z trzech

b) pierwiastek z trzech podniesiony do potęgi pierwiastek z dwóch

c) pierwiastek z pięciu

d) 2

9. Najwydajniejszy cykl działania odwracalnego silnika cieplnego to...

a) cykl Carnota

b) cykl Borna-Habera

c) cykl graniczny

d) cykl uniwersalny

10. Obszar tego państwa wynosi 625 100 km2. Oficjalnie używa się tu dwóch języków. Święto narodowe obchodzi się 19 sierpnia. W 1973 roku w wyniku puczu wojskowego obalono monarchię. To państwo to...

a) Nepal

b) Afganistan

c) Kuwejt

d) Papua-Nowa Gwinea

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ KONKURSOWYCH Z NUMERU 8/99

1.b. Słynna niegdyś powieść Aldousa Huxleya Nowy, wspaniały świat zaczerpnęła tytuł z innego bardzo znanego utworu, którego autorem był Szekspir (chodzi o dramat Burza, źródło: Markiewicz, Romanowski, Skrzydlate słowa, s. 590).

2.a. Obrazowanie przy użyciu efektu Halla jest nowym sposobem wykrywania chorobowo zmienionych tkanek (źródło: "Wiedza i Życie" nr 5/1999).

3.d. Stawonogi różni od pierścienic obecność odnóży stawowatych.

4.c. A3XX to kryptonim określający samolot pasażerski (źródło: "Wiedza i Życie" nr 5/1999).

5.b. Różnica czasu trwania najdłuższego dnia roku (tj. 21 czerwca) w miejscowościach leżących na krańcach naszego państwa wynosi nieco ponad godzinę.

6.c. 52% Polaków sądzi - według CBOS-u - że rodzice zbyt rzadko wymierzają dzieciom kary fizyczne, tzw. lanie (źródło: "Wiedza i Życie" nr 5/1999).

7.c. W 1204 roku krzyżowcy biorący udział w IV krucjacie zdobyli i złupili miasto, które potem uczynili stolicą Cesarstwa Łacińskiego. To miasto nazywa się Konstantynopol.

8.a. Zmarły niedawno Clyde Tombaugh był odkrywcą Plutona (źródło: "Wiedza i Życie" nr 5/1999).

9.a. Pierwsze wysepki dla pieszych zbudowano w 1862 roku w Liverpoolu (źródło: P. Robertson, Co, gdzie, kiedy po raz pierwszy - leksykon Shella, s. 377).

10.c. Tak zwany paradoksalny podział kuli, będący tematem nader dziwnego twierdzenia Banacha-Tarskiego, jest konsekwencją pewnika wyboru (źródło: "Wiedza i Życie" nr 5/1999, s. 28, Cudowne rozmnażanie kul).