Twoja wyszukiwarka

MICHAŁ RÓŻYCZKA
URAN REKORDZISTĄ
Wiedza i Życie nr 12/1999
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 12/1999

W lipcu br. odkryto trzy dalsze księżyce Urana. Dzięki temu planeta boga niebios okazała się posiadaczką rekordowo licznej rodziny satelitów.

Uran w obiektywie Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

Fot. E. Karkoschka, University of Arizona/STScI/NASA

Jeszcze trzy lata temu Urana uważano za wyjątek wśród planet-olbrzymów. Jako jedyny posiadał bowiem wyłącznie księżyce regularne (obiekty określane tą nazwą, które krążą po niemal kołowych orbitach, nieznacznie tylko nachylonych do równika planety, i poruszają się w kierunku zgodnym z kierunkiem jej ruchu obrotowego). W 1997 roku za pomocą pięciometrowego teleskopu na Mt Palomar znaleziono przy Uranie dwa księżyce nieregularne (nazwą tą określa się obiekty, których orbity są dowolnie zorientowane względem równika planety i często silnie spłaszczone). Kilka miesięcy temu w obserwatorium na szczycie Mauna Kea (wyspa Hawaii, 4200 m n.p.m.) uruchomiono szerokokątną kamerę CCD przeznaczoną m.in. do poszukiwania bardzo słabo świecących ciał Układu Słonecznego. W ciągu dwóch tygodni nowa kamera odkryła w pobliżu Urana trzy obiekty, które po dalszych badaniach okazały się nieregularnymi księżycami tej planety. Nowo odkryte księżyce mają średnice około 20 km i, jak wszystkie księżyce nieregularne, są przechwyconymi planetoidami. Satelitarna rodzina Urana liczy w tej chwili 16 księżyców regularnych oraz 5 nieregularnych i jest największa w Układzie Słonecznym.