Twoja wyszukiwarka

REDAKCJA
WYDARZENIA ROKU 1999 - GENETYKA
Wiedza i Życie nr 1/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 1/2000

Tytoń stał się źródłem leków przeciw nowotworom.

W jego liściach zakażonych wirusem mozaiki tytoniowej powstaje dużo białek wirusa. Jeżeli przerobić genetycznie wirusa, dodając mu gen kodujący dowolne białko, np. będące lekiem, po 2-3 tygodniach od zakażenia wszystkie komórki tytoniu są wypełnione tym białkiem. Jest to prostsza i krótsza droga (a więc tańsza) niż konstruowanie transgenicznych roślin. Przygotowana w powyższy sposób szczepionka dla myszy chroniła je przed zachorowaniem na chłoniaka niszcząc chore komórki pacjenta. Choć do szczepionki dla ludzi droga daleka, jest szansa na jej powstanie. Byłby to pierwszy przypadek leków "skrojonych na miarę", których produkcję przewiduje się w medycynie kolejnych stuleci.

Pokrycie zębów warstwą peptydu może chronić przed próchnicą.

Chodzi o peptyd, który blokuje receptor na powierzchni zębów, miejsce wiązania z bakteriami Streptococcus mutants. Jednym z produktów wydzielanych przez te bakterie jest kwas mlekowy, który uszkadza szkliwo. Uważa się to za główną przyczynę powstawania próchnicy. Zęby pokryte peptydem nie wiążą bakterii przez następne 3 miesiące.

Skonstruowano mysz transgeniczną

ze zmutowanym genem brca 1, wybiórczo aktywnym tylko w nabłonku gruczołów mlecznych. Takie myszy chorują na raka sutka klinicznie przypominającego chorobę człowieka (5% wszystkich zachorowań kobiet wiąże się z mutacjami w genie BRCA1) [patrz: Kształt leku, "WiŻ" nr 8/1999].

Czy transgeniczna żywność jest bezpieczna?

Doświadczenia laboratoryjne wykazały, że gąsienice motyli monarchów, karmione transgeniczną żywnością, miały kłopoty ze zdrowiem. Opisane badania dotyczą wybranego etapu życia owadów i krótkiego, laboratoryjnego doświadczenia. Stanowią ważne ostrzeżenie, nie mogą jednak bez dalszych badań być traktowane jako całkowicie wiarygodne [patrz: Żywność Frankensteina?, "WiŻ" nr 5/1999].

Nowa odmiana ryżu

wzbogaconego o trzy geny z innych gatunków, kierujące syntezą beta-karotenu (prekursora witaminy A w organizmie ludzkim), została zaprezentowana na XVI Światowym Kongresie Botaniki. Miska takiego ryżu zapewnia dzienne zapotrzebowanie człowieka na tę witaminę [patrz: Nowe oblicze biotechnologii, "WiŻ" nr 4/1999].

Po raz pierwszy na świecie

w stanie Wisconsin, w USA, rozesłano list gończy za gwałcicielem i zabójcą kilkuletniej dziewczynki, którego zidentyfikowano na podstawie cech pozostawionego na miejscu zbrodni DNA. Można zmienić swoją twarz, jednak "podrobić" swojego DNA się nie da. Będzie on niepodważalnym dowodem tożsamości.

Odkryto dziwny dla biochemików kolisty polipeptyd

posiadający właściwości antybakteryjne. Jest on wytwarzany u ludzi i małp w komórkach nabłonka jelit, trzustki, nerek po uszkodzeniu skóry. Należy do rozpoznanej wcześniej rodziny białek o zbiorczej nazwie defensyny, znajdowanych w roślinach i zwierzętach. Białka te powodują rozpad powłok ochronnych mikroorganizmów, a także w niezwykle małych ilościach "przywabiają" do miejsca inwazji komórki układu odpornościowego.

Trzy firmy farmaceutyczne jednocześnie

ogłosiły znalezienie enzymu - beta-sekretazy, który uczestniczy w tworzeniu złogów amyloidowych. Wielu badaczy złogi te uważa za przyczynę, a nie skutek, choroby Alzheimera. Gen kodujący sekretazę zlokalizowano na chromosomie 22., co przypomina, że chorzy na zespół Downa (3 zamiast 2 chromosomów 22.) wcześniej niż zdrowi zapadają na Alzheimera. Substancja blokująca sekretazę byłaby więc potencjalnie lekiem opóźniającym rozwój choroby.

Ogłoszono sekwencję nukleotydów

pierwszego (nr 22) chromosomu ludzkiego.