Twoja wyszukiwarka

MISO
SYGNAŁY - DEEP GREEN BURZY STYSTEMATYKĘ ROŚLIN
Wiedza i Życie nr 1/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 1/2000

Badania genetyczne 500 gatunków roślin zdają się świadczyć, że trzeba będzie na nowo opracować ich systematykę.

Podstawy współczesnej systematyki roślin zostały stworzone przez Karola Linneusza prawie 250 lat temu. Jest to system naturalny oparty na porównywaniu cech morfologicznych roślin - najczęściej budowy kwiatu. Wydawało się, że obecnie trudno będzie dokonać odkryć mogących znacząco przebudować tę klasyfikację. Jednak w 1992 roku naukowcy z Ogrodu Botanicznego Missouri postanowili przyjrzeć się tej klasycznej systematyce, wykorzystując wyniki analizy zmian sekwencji genów. Idea ta zainteresowała także innych badaczy i w ten sposób powstał projekt "Deep Green", którego celem było poszukiwanie hipotetycznego przodka wszystkich roślin współczesnych. Poszukiwania oparto na analizie sekwencji dwóch genów chloroplastowych oraz sekwencji kodującej tzw. 18S rRNA (cząsteczka RNA wchodząca w skład rybosomu). Wszystkie trzy sekwencje mutują z bardzo dużą częstością, dlatego znacznie różnią się pomiędzy gatunkami.

Porównanie sekwencji tych trzech genów pochodzących z ponad 500 gatunków roślin zatrzęsło klasyczną systematyką roślin. Dotychczas za najprymitywniejsze i ewolucyjnie najstarsze rośliny okrytonasienne uznawano magnolie i grążele. Jednak "Deep Green" wskazał na amborellę jako roślinę najbardziej prymitywną i najbardziej zbliżoną do praprzodka roślin okrytozalążkowych żyjącego około 135 mln lat temu. Amborella jest rzadko spotykanym tropikalnym krzewem rosnącym na Nowej Kaledonii (wyspa na Pacyfiku).

Dodatkowo okazało się, że z punktu widzenia porównań genetycznych klasyczny podział roślin okrytonasiennych na jedno- i dwuliścienne nie zawsze jest prawidłowy, toteż niektóre rośliny powinny zmienić swoją przynależność. Natomiast jeśli chodzi o ewolucję roślin zielonych i ich wyjście na ląd, to "Deep Green" wskazuje, że pierwsze to uczyniły rośliny podobne do ramienic (wielokomórkowego współczesnego glonu).

Niektóre zielenice wydają się bliżej spokrewnione z roślinami nasiennymi niż innymi glonami, natomiast grzyby mają genetycznie więcej podobieństw do zwierząt niż do roślin. To oczywiście nie wszystkie rewelacje "Deep Green", który zakończył się w tym roku, ale z pewnością po tak obiecującym początku można spodziewać się dalszych badań.

"Science", 5430/1999