Twoja wyszukiwarka

MARTA KOTON
SYGNAŁY - MUTACJE A STAROŚĆ
Wiedza i Życie nr 2/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 2/2000

W miarę starzenia się organizmu rośnie w nim liczba zmutowanych komórek. Co jest przyczyną, a co skutkiem procesu starzenia się?

W DNA wszystkich organizmów stale zachodzą mutacje, czyli zmiany w strukturze genów. Przyczynami ich powstawania może być wiele różnorodnych czynników, np. światło ultrafioletowe, promienie Roentgena, różne związki chemiczne, a także wolne rodniki tworzone w organizmie lub pochodzące z zewnątrz. Zdecydowana większość mutacji jest jednak natychmiast eliminowana przez tzw. komórkowe systemy naprawcze. Jednak w starzejących się komórkach prawdopodobnie nie są one już tak skuteczne jak w komórkach młodych. Z pewnością wraz z wiekiem wzrasta też częstotliwość powstawania mutacji, choćby jako efekt zwiększonej ilości wolnych rodników.

W związku z tym już od dawna przypuszczano, że starzenie się organizmu musi być, przynajmniej częściowo, powiązane z nagromadzeniem się mutacji. Jednak dopiero niedawno podjęto próby udowodnienia tej teorii. Amerykańscy i włoscy naukowcy pobrali próbki skóry zdrowych osób w różnym wieku - poczynając od noworodków (jedna próbka pochodziła nawet z płodu), a skończywszy na osobie mającej 101 lat. I rzeczywiście okazało się, że w DNA osób starszych istnieje wiele mutacji, których nie ma w DNA ludzi młodych. Dodatkowym sposobem na udowodnienie postawionej hipotezy było sprawdzanie stanu DNA tej samej osoby w miarę jej starzenia się. Testowi takiemu poddano cztery osoby i u wszystkich stwierdzono wzrastającą z wiekiem liczbę mutacji. Na razie nie wiadomo, za jakie zmiany fizjologiczne lub strukturalne na poziomie molekularnym odpowiadają zaobserwowane mutacje. Nie wiadomo zatem, czy są przyczyną, czy skutkiem starzenia się.