Twoja wyszukiwarka

GRZEGORZ NALEPA
SYGNAŁY - DNA INACZEJ
Wiedza i Życie nr 2/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 2/2000

Struktura P - nowy kształt DNA.

Podwójna helisa (wyd. Prószyński i S-ka 1995) to opowieść Jamesa Watsona o tym, jak doszło do jednego z największych odkryć naukowych wszechczasów - opisania cząsteczki DNA jako podwójnej helisy, utworzonej przez dwa komplementarne łańcuchy polinukleotydowe. Ci, co czytali tę książkę, pamiętają, że kilka miesięcy przed odkryciem Watsona i Cricka znakomity chemik Linus Pauling (również noblista) zaproponował inną strukturę DNA. Według Paulinga, rdzenie fosforanowe łańcuchów polinukleotydowych miały znajdować się wewnątrz helisy, a zasady azotowe miały sterczeć na zewnątrz cząsteczki DNA. Jednak to hipoteza Watsona i Cricka okazała się prawdziwa: rdzenie fosforanowe są położone na powierzchni helisy DNA, a komplementarne zasady azotowe łączą się wewnątrz helisy wiązaniami wodorowymi.

W 1998 roku Jean-François Allemand udowodnił, że w warunkach laboratoryjnych helisa DNA może "przewracać się na lewą stronę" tak, że grupy fosforanowe zwracają się do środka cząsteczki, a zasady azotowe wystają na zewnątrz - tak jak przewidział Pauling. Nowy kształt DNA otrzymał nazwę "struktura P". Według Allemanda, cząsteczki DNA mogą czasem przyjmować taki kształt w żywych komórkach, na przykład podczas replikacji lub transkrypcji. Udowodniono również, że fragmenty genomu pewnego wirusa mają postać struktury P.

Linus Pauling miał jednak trochę racji.

"Nature", 396/1998