Twoja wyszukiwarka

NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
SYGNAŁY - DO PRACY - PRZEZ PROTEKCJĘ
Wiedza i Życie nr 3/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 3/2000

Coraz częściej słyszy się, że tylko dobre znajomości mogą zapewnić dobrą pracę.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat rynek pracy w Polsce bardzo się zmienił, a z nim postawy Polaków wobec kwestii poszukiwania pracy lub jej zmiany. Przeważający odsetek ankietowanych uważa, iż do rozwoju polskiej gospodarki w większym stopniu przyczyniają się firmy prywatne niż państwowe (odpowiednio 45% i 17%) oraz że są one bardziej elastyczne i lepiej przystosowują się do potrzeb rynku (73% wobec 8%). To tam właśnie Polacy najczęściej poszukują zatrudnienia.

W opinii większości Polaków o otrzymaniu dobrej pracy decydują przede wszystkim znajomości i układy (57%) oraz poziom wykształcenia (53%). Co najmniej jedna trzecia respondentów jest przekonana, że znajomość języków obcych, wykształcenie (specjalizacja zawodowa) oraz młody wiek przesądzają o szansach na dobrą posadę. Na doświadczenie zawodowe wskazała jedna czwarta ankietowanych. Zdecydowanie rzadziej wymieniano upór w dążeniu do celu (14%) oraz dobry wygląd zewnętrzny (7%). Znikoma liczba Polaków (2%) jest zdania, że decydującą rolę może odgrywać płeć.

Za najskuteczniejszy sposób znalezienia pracy trzy czwarte ankietowanych uznało protekcję. Im wyższe wykształcenie badanych, tym większy odsetek wskazuje tę właśnie drogę do kariery. Z innych badań CBOS? wynika jednak, że ankietowani doceniają wprawdzie znaczenie znajomości w osiąganiu życiowych celów, ale nie są one warunkiem wystarczającym, jeśli protegowany nie ma odpowiednich cech charakteru i umiejętności.

Gdy ankieterzy CBOS- zapytali, w jaki sposób ankietowany znalazł pracę, okazało się, że najwięcej (30%) otrzymało posadę dzięki znajomościom lub koligacjom rodzinnym. Jedna dziesiąta respondentów uzyskała zatrudnienie, telefonując do różnych firm lub składając w nich wizyty (10%), a zbliżony odsetek (9%) skorzystał z ofert urzędu zatrudnienia. Tylko 6% zatrudnionych przyznało, że znalazło pracę przez ogłoszenia w prasie. Co czwarty pracownik (dokładnie 26%) deklaruje, że otrzymał propozycję pracy, nie szukając jej. Odpowiedzi takiej udzielali przede wszystkim ci, którzy w obecnym zakładzie pracują dłużej niż 10 lat, a więc znaleźli ją przed wprowadzeniem w naszym kraju gospodarki rynkowej.

CBOS, Poszukiwanie pracy - opinie i doświadczenia osobiste Polaków, XII 1999.