Twoja wyszukiwarka

PIOTR KOSSOBUDZKI
SYGNAŁY - TWARDZIELE W KOSMOSIE?
Wiedza i Życie nr 3/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 3/2000

Uczeni z NASA badają bakterię, która mogłaby przeżyć w warunkach panujących w kosmosie.

W kosmos latały już najprzeróżniejsze zwierzęta: myszy, psy małpy, a nawet ludzie. Udało im się przeżyć poza Ziemią jedynie dzięki grubym ścianom pojazdu kosmicznego i skomplikowanej aparaturze. Czy jednak istnieje organizm, który radziłby sobie z ekstremalnymi warunkami panującymi w przestrzeni kosmicznej i na innych planetach?

Naukowcy z NASA mają już odpowiedniego kandydata. Jest nim bakteria Deinococcus radiodurans, jeden z najbardziej odpornych organizmów na Ziemi. Niestraszne jej mrozy, gorący kwas czy wysuszenie. Nie szkodzi jej nawet promieniowanie gamma, na które jest 3 tys. razy odporniejsza od człowieka. Niektórzy naukowcy sądzą, że tak wytrzymały organizm mógł nawet podróżować w przestrzeni kosmicznej, np. na meteorytach. Ostatnio amerykańscy badacze rozszyfrowali genom "bakterii-twardziela". Być może, uda się teraz stworzyć odmiany, które mogłyby w przyszłości służyć astronautom jako miniaturowe fabryki oczyszczające wodę pitną, produkujące tlen, substancje odżywcze czy leki podczas podróży na Marsa? Na razie trwają jednak próby wykorzystania Deinococcus radiodurans na Ziemi do oczyszczania środowiska skażonego rtęcią i chemikaliami.

NASA wspiera badania ekstremofili, czyli organizmów dających sobie radę w najtrudniejszych, zabójczych czasem warunkach [patrz: Ekstremofile, "WiŻ" nr 12/1996]. Nie tylko dlatego, że mogą być wykorzystywane w lotach kosmicznych. Badacze podejrzewają, iż podobne formy życia mogą występować na innych planetach. Z tego właśnie powodu biolodzy z NASA zainteresują się zapewne mikroorganizmami znalezionymi niedawno na Antarktydzie. W lodzie nad ogromnym jeziorem Wostok, ukrytym kilka kilometrów pod pokrywą lądolodu, odkryto żywe bakterie! Zaskoczenie było ogromne oto odnaleźliśmy istoty, które od kilku milionów lat rozwijały się bez kontaktu z atmosferą. Być może, badania tych mikroorganizmów powiedzą nam coś o możliwości istnienia życia poza Ziemią w środowiskach, gdzie woda występuje w postaci lodu.

"Science", 286/1999