Twoja wyszukiwarka

GRZEGORZ NALEPA
SYGNAŁY - INTERFERON I MIAŻDŻYCA
Wiedza i Życie nr 4/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/2000

Do dziś nie wiadomo, co jest prawdziwą przyczyną powstawania miażdżycy.

Zmiany charakterystyczne dla miażdżycy, takie jak zwiększenie grubości wewnętrznej warstwy tętnicy, w której pojawiają się ogniska tłuszczowe, można stwierdzić już u dwudziestoletnich zdrowych mężczyzn. Postępująca miażdżyca po kilkunastu lub kilkudziesięciu latach może doprowadzić do zwężenia lub zamknięcia światła naczynia krwionośnego przez zakrzepy tworzące się na blaszkach miażdżycowych. W zależności od tego, która tętnica zostanie uszkodzona, miażdżyca może być przyczyną zawału serca, krwotoku mózgowego, tętniaka aorty lub zakrzepicy innych narządów.

Lekarze znają wiele czynników ryzyka miażdżycy. Należą do nich: nieprawidłowa, bogata w tłuszcze dieta, związana z podwyższeniem poziomu cholesterolu w osoczu krwi; palenie papierosów, cukrzyca, mała aktywność fizyczna i nadciśnienie tętnicze. Jednak nikt nie wie, co tak naprawdę jest pierwszym bodźcem powodującym powstawanie blaszek miażdżycowych w naczyniach. Przyjmuje się, że główną rolę odgrywają tu komórki układu odpornościowego, np. makrofagi, które gromadzą nadmierne ilości tłuszczu i osiadają w ścianach tętnic, ale czy tak jest naprawdę?

Naukowcy z Medical School w Yale postanowili sprawdzić, czy zmiany miażdżycowe mogą powstawać bez obecności komórek układu odpornościowego. W tym celu przeprowadzili dość skomplikowane operacje na myszach z upośledzonym układem odpornościowym, które nie wytwarzają prawidłowych białek ciałek krwi. Myszom wszczepiono kawałki świńskich tętnic. Następnie niektóre zwierzęta doświadczalne otrzymały zastrzyki świńskiego interferonu cytokiny, która działa tylko na komórki świń, natomiast komórki myszy w ogóle na nią nie reagują.

Okazało się, że podanie interferonu jest bodźcem do powstania zmian miażdżycowych u takich myszy. Prawdopodobnie interferon działa na komórki naczyń krwionośnych i ułatwia powstawanie zmian charakterystycznych dla miażdżycy, np. pobudzając komórki śródbłonka do podziałów. Bardzo ważne jest to, że blaszki miażdżycowe powstawały tylko w przeszczepionych fragmentach świńskich tętnic naczynia myszy, które są niewrażliwe na działanie świńskiego interferonu, pozostały nie zmienione.

Jak widać, zmiany miażdżycowe mogą tworzyć się nawet bez obecności makrofagów i innych komórek układu odpornościowego w ścianach naczyń krwionośnych. Trzeba jednak pamiętać, że w prawidłowych organizmach interferon jest wytwarzany przede wszystkim przez układ odpornościowy dlatego naukowcy wciąż uważają, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy nieprawidłową aktywnością białych krwinek a miażdżycą.

"Nature" nr 403/2000
www.biologia.pl