Twoja wyszukiwarka

DOMINIK MYTKOWSKI
PO CO SYLLABUSY?
Wiedza i Życie nr 4/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 4/2000

Nazwa syllabus coraz częściej pojawia się wraz z hasłem reforma oświaty. Czym są syllabusy?

Wprowadzana od 1998 roku reforma oświaty daje szkołom swobodę tworzenia programów nauczania oraz systemów oceny swoich uczniów. Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło jedynie ogólne wytyczne określające zasady, którymi powinny kierować się szkoły w ocenie wychowanków.

Wg: Reforma systemu edukacji. Koncepcja wstępna. Warszawam styczeń 1998; Projekt reformy systemu edukacji. WSiP, Warszawa 1998

Struktura systemu edukacji obejmująca poszczególne etapy kształcenia, od szkoły podstawowej aż po uczelnie, pomimo znacznej autonomii tych szkół wymaga jednak ujednolicenia wiadomości i umiejętności absolwentów. Uczniowie powinni bowiem móc swobodnie wybrać szkołę na kolejnych, wyższych etapach edukacji. Ma to doprowadzić do sytuacji, w której sprawdziany i egzaminy przeprowadzane w szkołach po zakończeniu nauki w poszczególnych jej typach zastąpią egzaminy wstępne do szkół pogimnazjalnych.

Prawdopodobnie wraz z doskonaleniem systemu egzaminacyjnego również uczelnie zrezygnują z egzaminów wstępnych. Niektóre wydziały może będą chciały zachować część procedur kwalifikacyjnych związanych ze specyfiką określonych kierunków i specjalizacji, jednakże wyniki uzyskane przez kandydata w trakcie egzaminów maturalnych, przeprowadzanych według nowej formuły, byłyby uznawane przez uczelnie i wykorzystywane zamiast dotychczasowych egzaminów wstępnych z przedmiotów ogólno-kształcących, takich jak matematyka, historia czy język polski.

Nowy system edukacyjny nastawiony jest przede wszystkim na to, aby wspomagać uczniów w ich pracy. A zatem zarówno wyniki sprawdzianu w szkole podstawowej, jak i egzaminu w gimnazjum będą miały za zadanie głównie informować o tym, z czym uczeń radzi sobie najlepiej, a nad czym będzie musiał jeszcze popracować. Nauczycielom i szkołom będą służyć pomocą w wyborze treści i sposobów nauczania, samorządom terytorialnym i władzom oświatowym kreowaniu polityki edukacyjnej.

Nie można dziś wykluczyć, że sprawdziany będą miały znaczenie podczas rekrutacji kandydatów do gimnazjów niepublicznych. Jednakże zgodnie z projektem reformy oświaty pierwszym egzaminem selekcyjnym będzie matura, zorganizowana w nowej formie.

Pomocą mają uczniowi służyć także przyjęte procedury egzaminowania. Dlatego na dwa lata przed terminem każdego z egzaminów publikowane będą informatory - w przypadku egzaminów maturalnych nazywane syllabusami zawierające opisy wymagań egzaminacyjnych, kryteriów oceniania, form egzaminowania oraz przykłady zadań. Syllabusy i informatory budowane są w oparciu o standardy wymagań egzaminacyjnych.

Standardy te zostały opracowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną z uwzględnieniem osiągnięć uczniów (wiedzy i umiejętności) zawartych w Podstawie programowej kształcenia ogólnego. Standardy wymagań egzaminacyjnych są podstawą do przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów.

Prace nad nowym systemem egzaminowania od samego początku prowadzone są w sposób jawny i konsultowane zarówno wśród rzeczoznawców i ekspertów, jak i w szeroko rozumianym środowisku oświatowym.

Kończą się już przygotowania informatorów i syllabusów dla egzaminów, które odbędą się w 2002 roku według nowej formuły. Opracowują je okręgowe komisje egzaminacyjne, których zadaniem będzie również przeprowadzenie sprawdzianów i egzaminów. Aby zapewnić spójność i jednolitość systemu oceniania pozaszkolnego, tzw. zewnętrznego, po wielu dyskusjach i konsultacjach ustalono, że wybrane okręgowe komisje egzaminacyjne zajmą się koordynacją prac nad poszczególnymi informatorami i syllabusami. I tak na przykład prace nad informatorem do sprawdzianu przeprowadzanego po zakończeniu sześcioletniej szkoły podstawowej koordynowane są przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Gdańsku, a nad syllabusami do egzaminu maturalnego z języków ojczystych mniejszości narodowych (języki białoruski, litewski, niemiecki, ukraiński) koordynuje Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży. Weryfikacją i przyjmowaniem projektów informatorów i syllabusów zajmuje się Centralna Komisja Egzaminacyjna.

Tak więc odpowiadając na postawione w tytule pytanie - informatory i syllabusy precyzyjnie określają zarówno wiedzę i umiejętności, jakie powinien mieć uczeń po skończeniu określonego etapu nauki, jak i procedury oceniania oraz konstrukcję zestawów zadań egzaminacyjnych, kryteria oceny, a nawet czas trwania poszczególnych części egzaminu. Przede wszystkim jednak mają pomagać uczniom przygotować się do egzaminu. Opublikowanie informatorów i syllabusów sprawi, iż uczniowie roczników, które pierwsze przystąpią do nowych egzaminów, nie będą zaskoczeni treścią pytań i zadań, jakie znajdą w arkuszach egzaminacyjnych.

Sprawdzian, egzamin i matura

Dzięki sprawdzianowi kończącemu edukację w sześcioletniej szkole podstawowej uczeń może się dowiedzieć, w jakim stopniu opanował umiejętności niezbędne zarówno w dalszej nauce w gimnazjum, jak i w życiu codziennym, a więc jak sobie radzi z czytaniem, pisaniem, rozumowaniem, czy potrafi korzystać z informacji oraz wykorzystywać swą wiedzę w praktyce (na przykład czy umie dobrze liczyć). Sprawdzian ten będzie miał tzw. motyw przewodni interesujący ucznia (i korzystny ze względów dydaktycznych oraz wychowawczych) temat, wokół którego będą skupione zadania egzaminacyjne. Sprawdzian będzie obowiązywał wszystkich, ale bez względu na jego wynik uczeń otrzyma promocję i będzie kontynuował naukę w gimnazjum.

Egzamin po gimnazjum pozwoli ocenić posługiwanie się wiedzą zdobytą przez uczniów na tym etapie nauki. Ma on służyć również pomocą w podejmowaniu decyzji dotyczących dalszej nauki lub wyboru zawodu. Podczas egzaminu będzie sprawdzana wiedza z przedmiotów humanistycznych i matematyczno-przyrodniczych. Wynik egzaminu będzie podawany w formie punktowej. On także nie będzie decydował o ukończeniu gimnazjum, natomiast wpłynie na to, do jakiej szkoły średniej uczeń zostanie przyjęty.

Egzamin maturalny stanowi ocenę poziomu wykształcenia ogólnego i zgodnie z zamierzeniami autorów reformy edukacji w przyszłości zastąpi egzaminy wstępne na uczelnie. Matura ma składać się z dwóch części: wewnętrznej, która będzie przygotowywana, przeprowadzana i jej wyniki będą oceniane w szkole przez szkolną komisję egzaminacyjną, oraz zewnętrznej, odbywającej się również w szkole, ale przygotowywanej i ocenianej przez egzaminatorów okręgowych komisji egzaminacyjnych.

W majowym numerze "WiŻ" ukaże się artykuł o zasadach Nowej Matury. Osoby zainteresowane tymi zagadnieniami znajdą informacje pod adresem internetowym: www.cke.edu.pl

Mgr DOMINIK MYTKOWSKI jest absolwentem Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW. Pracuje w Wydziale Badań, Analiz i Ewaluacji Centralnej Komisji Egzaminacyjnej