Twoja wyszukiwarka

GRZEGORZ NALEPA
SYGNAŁY - CHEMIOTERAPIA GENOWA
Wiedza i Życie nr 5/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 5/2000

Uczeni nie ustają w poszukiwaniu nowych sposobów leczenia raka.

Terapia genowa - zwalczanie chorób związane z wprowadzaniem leczniczych genów do komórek - może posłużyć do udoskonalenia metod leczenia nowotworów. Naukowcy z Wiednia i Rostocku wykorzystali zmodyfikowane genetycznie komórki do poprawienia wyników chemioterapii raka i uzyskali bardzo obiecujące wyniki.

Ifosfamid jest lekiem od dawna stosowanym w terapii nowotworów. W wątrobie człowieka cząsteczki ifosfamidu są przekształcane do aktywnej postaci leku, która uszkadza DNA szybko dzielących się komórek (m.in. komórek rakowych). Krew pacjenta roznosi aktywowany ifosfamid do różnych części ciała, także do guza nowotworowego. Po pewnym czasie stężenie aktywnej postaci ifosfamidu jest mniej więcej takie samo we wszystkich narządach organizmu pacjenta.

Niestety, skuteczność leczenia jest ograniczona przez toksyczne właściwości lekarstwa: ifosfamid w stężeniu wystarczającym do zabicia komórek raka niszczy również inne, zdrowe komórki, np. komórki szpiku kostnego, a to może być przyczyną ciężkich powikłań (np. zmniejszenia liczby komórek krwi i uporczywych wymiotów).

Dzięki terapii genowej lekarze mogą uzyskać wysokie stężenie aktywnego ifosfamidu w guzie nowotworowym, a niskie - w innych częściach ciała, zwiększając w ten sposób skuteczność chemioterapii i unikając niekorzystnych efektów ubocznych.

Fachowcy od terapii genowej wprowadzili do komórek gen kodujący enzym, który potrafi metabolizować ifosfamid i inne chemioterapeutyki do aktywnej postaci leków. Następnie komórki wytwarzające ten enzym zostały zamknięte w miniaturowych, porowatych kapsułkach zbudowanych z siarczanu celulozy. Ściany kapsułek swobodnie przepuszczają cząsteczki nieaktywnego i aktywnego ifosfamidu, ale są barierą dla komórek układu odpornościowego, które mogłyby zniszczyć zmodyfikowane genetycznie komórki. Potem kapsułki zostały wstrzyknięte prosto do guza nowotworowego. Od tej chwili komórki zamknięte w kapsułkach zaczęły wytwarzać aktywną postać ifosfamidu w samym guzie rakowym. Pozwoliło to na podwyższenie stężenia leku w otoczeniu komórek raka oraz na zdecydowaną poprawę wyników leczenia ifosfamidem u zwierząt laboratoryjnych.

Obecnie w Niemczech odbywają się próby kliniczne tego rodzaju terapii. Może w przyszłości opisana terapia genowa będzie rutynowo stosowana do leczenia chorych na zaawansowane postaci nowotworów?

Nature Biotechnology Symposium DNA, RNA and Cancer, Miami 2000
www.biologia.pl