Twoja wyszukiwarka

GRZEGORZ NALEPA
SYGNAŁY - MIKROFALE I KOMÓRKI
Wiedza i Życie nr 9/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 9/2000

Mikrofale szkodzą robakowi. A ludziom?

Czy niewielkie dawki promieniowania mikrofalowego (tego samego, które jest wykorzystywane w kuchenkach mikrofalowych i telefonii komórkowej) są całkowicie nieszkodliwe dla żywych organizmów? Do niedawna naukowcy twierdzili, że mikrofale mogą uszkadzać komórki tylko wskutek nadmiernego podgrzewania cząsteczek biologicznych, więc nieduże dawki tego promieniowania, które nie zwiększają temperatury panującej w komórkach, powinny być dla komórek obojętne. Teraz udowodniono, że jest inaczej: nawet niewielka porcja promieniowania mikrofalowego wywołuje zaburzenia w komórkach małego nicienia Caenorhabditis elegans.

Komórki robaków poddanych przewlekłemu działaniu niedużych dawek mikrofali zaczynały produkować coraz więcej białek szoku cieplnego, chociaż dawki promieniowania były za małe, żeby podgrzać ciało nicieni. Białka szoku cieplnego są białkami opiekuńczymi, które przywracają właściwy kształt innym cząsteczkom białek, uszkodzonym np. przez podwyższoną temperaturę albo inne szkodliwe czynniki fizyczne lub chemiczne. Można przypuszczać, że promieniowanie mikrofalowe niszczy prawidłowe białka, rozrywając słabe wiązania, które utrzymują skomplikowaną strukturę przestrzenną cząsteczek białek. Komórki nicieni próbują temu przeciwdziałać, zwiększając produkcję białek opiekuńczych. Krótko mówiąc, uruchomienie białek szoku cieplnego w komórkach badanych nicieni świadczy o tym, że pod wpływem mikrofal z innymi białkami tych komórek dzieje się coś złego.

Zdaniem autorów pracy, producenci kuchenek mikrofalowych powinni zwracać większą uwagę na szczelność wytwarzanego sprzętu. Przecież mikrofale mogą równie niekorzystnie działać na komórki człowieka...

Nature nr 6785/2000
www.biologia.pl