Twoja wyszukiwarka

BOGDAN MIŚ
SYGNAŁY - PIERWSZE SILNICZKI DNA
Wiedza i Życie nr 11/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 11/2000

Niewidzialne "szczypczyki" zwiastują rewolucję w technice.

Naukowcy z Laboratoriów Bella, działu badawczo-rozwojowego firmy Lucent Technologies, oraz z Oxford University stworzyli pierwsze silniczki DNA. Urządzenia te, przypominające automatyczne szczypczyki, są 100 tys. razy mniejsze od łebka szpilki, a użyta do ich budowy technika może zostać wykorzystana do stworzenia komputerów tysiąckrotnie wydajniejszych od dzisiejszych maszyn. Badania nad silniczkami DNA, opisane w Nature, stanowią część szybko rozwijającej się dziedziny nazywanej nanotechnologią, w której skalę określa się w nanometrach milionowych częściach milimetra. Naukowcy są przekonani, że urządzenia w nanoskali pozwolą na zbudowanie komputerowych układów scalonych zawierających miliardy tranzystorów zamiast milionów, jak jest to osiągalne w dzisiejszych technologiach półprzewodnikowych.

DNA, które zawiera molekularny projekt każdej żywej komórki, jest idealnym narzędziem do produkcji urządzeń w nanoskali. Naukowcy zbudowali kawałki syntetycznego DNA rozpoznające się wzajemnie w kolejnych etapach budowania silniczka DNA. Ponieważ DNA stanowi również "paliwo" dla tych silniczków, są one całkowicie samowystarczalne.

Silniczki DNA są zbyt małe, by obserwować je dostępnymi technikami mikroskopowymi, toteż do wykrywania ich działania naukowcy wykorzystali zjawisko fluorescencji. Para cząsteczek barwnika została doczepiona do końców silniczków DNA i gdy laser pobudza barwnik, ilość światła emitowanego podczas fluorescencji wskazuje odległość między dwoma końcami. Naukowcy z Laboratoriów Bella już pracują nad podłączeniem DNA do cząsteczek przewodzących prąd, by zbudować elementarne układy elektroniczne w skali molekularnej.

Laboratoria Bella, jeden z najbardziej innowacyjnych ośrodków badawczo-rozwojowych na świecie, obchodzą w tym roku 75. rocznicę powstania. Od 1925 roku powstało w nich ponad 40 tys. wynalazków. Dziś zatrudniają ponad 30 tys. pracowników w 25 krajach.

Lucent Technologies oraz Nature nr 6796/2000