Twoja wyszukiwarka

NATALIA SZCZUCKA-KUBISZ
SYGNAŁY - KOMU UFAMY?
Wiedza i Życie nr 12/2000
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 12/2000

Naukowcy najbardziej wiarygodni, politycy i działacze związkowi najmniej.

Na czele listy zawodów obdarzanych przez nas największym zaufaniem są naukowcy, pielęgniarki i nauczyciele. Dobre opinie o naukowcach są zrozumiałe: nauka cieszy się społecznym poważaniem i autorytetem, a rzetelność i uczciwość są ściśle związane z istotą roli badacza. Warto przypomnieć, że profesor uniwersytetu od dawna zajmuje pierwsze miejsce w hierarchii prestiżu zawodów.

Interesujące są bardzo dobre oceny - znacznie lepsze niż w przypadku lekarzy - etyki zawodowej pielęgniarek, mimo iż opieka zdrowotna w naszym kraju oceniana jest pod wieloma względami negatywnie, a problem nieformalnych opłat i "wyrazów wdzięczności" dotyczy także tej grupy. Względnie dobre oceny dentystów - lepsze niż lekarzy - związane są przypuszczalnie ze znacznym stopniem sprywatyzowania i urynkowienia usług stomatologicznych, wymuszającym rzetelność.

Opinie o pracy zawodowej dziennikarzy są podobne do ocen nauczycieli - ich uczciwość i rzetelność wielu ankietowanych ocenia wysoko. Zawód ten jest postrzegany jako rodzaj służby społecznej, wymagającej staranności i zachowania bezstronności. Warto zwrócić uwagę na względnie dobre oceny zawodów związanych z funkcjonowaniem instytucji finansowych, co świadczy o społecznym zaufaniu do tych instytucji. Listę profesji, w stosunku do których pozytywne oceny uczciwości i rzetelności zawodowej przeważają nad negatywnymi, ale już w mniejszym stopniu, zamykają duchowni (księża), kupcy - właściciele sklepów czy hurtowni, lekarze i agenci ubezpieczeniowi.

Kolejną grupę zawodów tworzą te, w stosunku do których przeważają negatywne opinie o uczciwości i rzetelności. Znajdują się w niej policjanci, sędziowie i adwokaci, a więc zawody związane z wymiarem sprawiedliwości. Ranga (nieco poniżej średniej), jaką uzyskali prywatni przedsiębiorcy i menedżerowie dyrektorzy, kierownicy firm i przedsiębiorstw - wydaje się odpowiadać obrazowi przedsiębiorstw (zarówno prywatnych, jak i państwowych) jako dość umiarkowanie nacechowanych zjawiskami korupcji i oszustw.

Do najgorzej ocenianych należą działacze związków zawodowych, posłowie i politycy oraz urzędnicy gminni, miejscy, a także urzędnicy państwowi wysokiego szczebla. Sfera polityki jest uważana przez opinię publiczną za jedną z dziedzin, w których korupcja występuje najczęściej; zarazem od polityków, posłów i działaczy bardziej niż od innych wymaga się przestrzegania norm uczciwości i bezinteresowności oraz działania w interesie publicznym.

CBOS, "Opinie o uczciwości i rzetelności zawodowej", sierpień 2000