Twoja wyszukiwarka

ANDRZEJ GORZYM
SYGNAŁY - FIZYKA NA SCENIE
Wiedza i Życie nr 1/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 1/2001

Co zrobić, by fizyka była rozumiana przez społeczeństwo? Uczyć jej w szkołach - ale lepiej niż do tej pory.

W pierwszych dniach listopada ubiegłego roku w Europejskim Laboratorium Fizyki Cząstek CERN w Genewie królowała fizyka. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że była to fizyka szkolna, nauczycielska. Odbył się tam finał całorocznej imprezy pt. "Physics on Stage". Chcąc zwrócić uwagę na rolę fizyki we współczesnym świecie, CERN wraz z Europejską Agencją Kosmiczną ESA i Europejskim Obserwatorium Południowym ESO ogłosiły akcję popularyzowania tej nauki. Inicjatywę wspierała także Komisja Europejska. Zaapelowano, by wyłonić na genewskie spotkanie reprezentację najlepszych popularyzatorów i nauczycieli fizyki z danego kraju.

Przy Polskim Towarzystwie Fizycznym powstał komitet "Fizyki na Scenie", który drogą eliminacji wybrał najciekawsze pokazy. Wytypowano też delegację 23 nauczycieli, m.in. na podstawie osiągnięć ich uczniów w olimpiadach fizycznych, zgłoszeń osobistych lub dokonywanych przez ich uczniów (po ogłoszeniach w Wiedzy i Życiu oraz Świecie Nauki). Organizatorzy zafundowali wszystkim uczestnikom pobyt i przejazd do Szwajcarii.

Do Genewy zostało zgłoszone widowisko pt. "Fizyka ping-ponga" (prof. dr. Krzysztofa Ernsta z Wydziału Fizyki UW), które jako jedno z dziesięciu narodowych - pokazano na głównej scenie. Spektakl jest sceniczną wersją programu "Ping-pong" z telewizyjnego cyklu Małgorzaty Uberny "Ryzyk - fizyk". Dwaj wyczynowi pingpongiści (Jarek Kołodziejczyk i Jarek Łowicki) prezentowali przy stole wyrafinowane zagrania, a prof. Krzysztof Ernst i prof. Tadeusz Skośkiewicz objaśniali ich fizyczne niuanse. Wszystkich rozśmieszał mim (Andrzej Pankowski), a całość prowadził Piotr Sobczyński - dziennikarz z redakcji sportowej TVP, wciągając salę do zabawy. Nasze widowisko zostało przyjęte owacyjnie i należało bezsprzecznie do najlepszych.

W CERN odbył się swoisty festiwal fizyki połączony z targami edukacyjnymi. Każdy kraj miał swoje stoisko, w którym nauczyciele prezentowali doświadczenia, komputerowe programy edukacyjne i inne pomysły uatrakcyjniające lekcje fizyki. Targom towarzyszyły widowiska i prezentacje o zróżnicowanym charakterze. Oprócz tego dyskutowano o problemach współczesnej fizyki: Jak zapobiec kryzysowi w nauczaniu tej dziedziny? Jak powiązać program uczenia fizyki z programami biologii, chemii i innych przedmiotów? Jaką rolę w fizycznej edukacji odgrywają zabawy i zabawki? Jak wykorzystać nowe środki przekazu, zwłaszcza komputer i Internet? Czy i jak walczyć z pseudonauką? Wnioski wypracowane w międzynarodowych zespołach zostaną udostępnione w Internecie pod adresem: http://cern.web.cern.ch/CERN/Announcements/2000/PhysicsOnStage.

Na spotkanie w Genewie przyjechało ponad 600 osób (w ogromnej większości nauczyciele) z 22 krajów. Otrzymało ono wysoką ocenę nie tylko samych uczestników, ale także wizytatorów z Unii Europejskiej, na czele z komisarzem do spraw badań Philippe'em Busquin, którzy obiecali wspierać takie imprezy. W listopadzie br. odbędzie się w Genewie podobne spotkanie, którego motywem przewodnim będzie "Życie we Wszechświecie". Tym razem ma to być impreza raczej dla uczniów niż nauczycieli.