Twoja wyszukiwarka

GRZEGORZ NALEPA
SYGNAŁY - ENERGIA, BÓL I PEŁNY PĘCHERZ
Wiedza i Życie nr 2/2001
Artykuł pochodzi z "Wiedzy i Życia" nr 2/2001

Naukowcy przekonali się, że wrażenie bólu może być wywoływane przez "energetyczne" cząsteczki ATP.

Wszystkie żywe komórki wykorzystują adenozyno-trifosforan (ATP) do przechowywania energii uwolnionej w różnych reakcjach biochemicznych. Taka zmagazynowana energia jest później wykorzystywana w innych procesach życiowych. Okazuje się, że przechowywanie energii nie jest jedynym zadaniem ATP.

Niektóre zakończenia nerwowe mają na powierzchni receptory uruchamiane przez ten związek. Myszy pozbawione tych receptorów nie czują bólu, kiedy kaleczy się im delikatne poduszki łap. Jednak ATP nie jest ogólnym przekaźnikiem bólowym: transgeniczne myszy normalnie reagują na inne nieprzyjemne bodźce.

W zdrowej tkance bardzo niewiele cząsteczek ATP wypływa z komórek, bo błona komórkowa jest nieprzepuszczalna dla tego związku. Gdy komórka pęka, to rozpuszczone w cytoplazmie cząsteczki ATP wylewają się poza błonę komórkową i zaczynają pobudzać swoje receptory na zakończeniach nerwowych. Właśnie dlatego ten zależny od ATP sygnał alarmowy zaczyna działać, gdy komórki zostaną fizycznie uszkodzone.

Okazało się też, że myszy pozbawione receptorów rzadziej oddają mocz. Prawdopodobnie rozciągnięcie pęcherza moczowego prowadzi do uwolnienia ATP z komórek nabłonka pęcherza. Uruchamia to odpowiednie komórki nerwowe, które ostrzegają nas, że musimy jak najszybciej znaleźć jakieś ustronne miejsce...

Nature nr 6807/2000